Ο ΔΙΚΑΙΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΣ [2]

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Επηρεασμένος από διάφορα κείμενα που διαβάζω (και διδάσκω στους μαθητές μου)  μπαίνω στον πειρασμό σήμερα να σας κοινοποιήσω, φίλοι μου, μια διδακτική ιστορία- με δομή παραμυθιού.

Ο ΔΙΚΑΙΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΣ [2] 

 Ήταν μια φορά ένας βασιλιάς στην Αλγερία που τον λέγανε Μπαουάκα και ήθελε να μάθει αν ζούσε στ’ αλήθεια σε μιαν από τις πολιτείες του, όπως τον είχαν πληροφορήσει οι άνθρωποί του, ένας δίκαιος δικαστής που έβρισκε μεμιάς το δίκιο του καθενός. Κανένας κατεργάρης, λέγανε, δεν μπορούσε να του ξεφύγει. Και καθώς ο βασιλιάς ήξερε καλύτερα από τον καθένα τι σπάνιο πράγμα είναι ένας δίκαιος δικαστής σ’ αυτό τον κόσμο, ντύθηκε έμπορος και τράβηξε για την πολιτεία, όπου ζούσε αυτός ο δικαστής.

Στις πύλες της πόλης πλησίασε τον Μπαουάκα ένας σακάτης και του ζήτησε ελεημοσύνη. Ο Μπαουάκα του ’δωσε και έκανε να φύγει, μα ο ζητιάνος γαντζώθηκε στα ρούχα του.

«Τι θέλεις, λοιπόν;» ρώτησε ο Μπαουάκα. «∆ε σου ’δωσα ελεημοσύνη;»

«Μου έδωσες» του είπε ο ζητιάνος. «Αλλά κάνε μου ακόμα μια χάρη. Πήγαινέ με καβάλα στ’ άλογό σου ως την πλατεία, γιατί σακάτης καθώς είμαι, φοβάμαι μη με ποδοπατήσουν οι καμήλες και τ’ άλογα».

Ο Μπαουάκα τον πήρε πίσω στο άλογό του και τον κουβάλησε ως την πλατεία. Εκεί σταμάτησε, μα ο ζητιάνος δεν κατέβηκε από το άλογο.

Ο Μπαουάκα του λέει: «Τι κάθεσαι του λόγου σου; Κατέβα, φτάσαμε».

Μα ο ζητιάνος του απαντάει:

«Και γιατί να κατέβω; Το άλογο είναι δικό μου! Κι αν δε θέλεις να μου το δώσεις με το καλό, πάμε στο δικαστή».

Μαζεύτηκε κόσμος γύρω τους και παρακολουθούσε τον μεταξύ τους καβγά. Πολλοί φώναζαν: «Τραβάτε στο δικαστή να βρείτε το δίκιο σας».

Ο Μπαουάκα με το ζητιάνο πήγανε στο δικαστή. Στο δικαστήριο ήταν πολύς κόσμος κι ο δικαστής καλούσε τον καθένα με τη σειρά του. Πριν έρθει η σειρά του Μπαουάκα, ο δικαστής κάλεσε ένα γραμματικό κι ένα χωριάτη που δικάζονταν για μια γυναίκα. Ο χωριάτης έλεγε πως η γυναίκα ήταν δικιά του, ο γραμματικός έλεγε κι αυτός πως ήταν δικιά του. Ο δικαστής τούς άκουσε και τους δυο, σώπασε για λίγο κι ύστερα είπε:

 «Αφήστε τη γυναίκα σ’ εμένα κι ελάτε αύριο να σας πω την απόφασή μου».

Όταν βγήκανε αυτοί οι δυο, μπήκανε ένας χασάπης κι ένας που πουλούσε λάδι.

            Ο χασάπης ήταν γεμάτος αίματα και ο λαδάς ήταν γεμάτος λάδια. Ο χασάπης κρατούσε στα χέρια του κάτι νομίσματα, ενώ ο λαδάς έσφιγγε το χέρι του χασάπη. Ο χασάπης είπε: «Αγόρασα από αυτόν εδώ τον άνθρωπο λάδι, και την ώρα που έβγαλα το πουγκί μου να πληρώσω, μ’ έπιασε από το χέρι και ήθελε να μου πάρει όλα τα λεφτά. Έτσι ήρθαμε σ’ εσένα. Εγώ κρατάω στο χέρι τα νομίσματα κι αυτός κρατάει εμένα από το χέρι. Μα τα λεφτά είναι δικά μου κι αυτός είναι κλέφτης».

Ο λαδάς πάλι είπε: «Λέει ψέματα. Ο χασάπης ήρθε σ’ εμένα ν’ αγοράσει λάδι. Όταν του γέμισα ένα λαγήνι, με παρακάλεσε να του αλλάξω μια λίρα, για να πληρώσει. Έβγαλα τα χρήματα και τ’ ακούμπησα στον πάγκο. Εκείνος τότε άρπαξε τα χρήματα κι ήθελε να το σκάσει. Τότε εγώ τον έπιασα από το χέρι και τον έφερα εδώ».

Ο δικαστής σώπασε για λίγο κι ύστερα είπε: «Αφήστε τα λεφτά κι ελάτε αύριο».

Όταν ήρθε η σειρά του Μπαουάκα και του ζητιάνου, ο Μπαουάκα είπε πώς έγιναν τα πράγματα. Ο δικαστής τον άκουσε κι ύστερα ρώτησε το ζητιάνο.

Ο ζητιάνος είπε: «Όλα αυτά είναι ψέματα. Πήγαινα καβάλα στην πόλη κι αυτός καθόταν στη γη και με παρακάλεσε να τον πάρω στο άλογο. Τον πήρα καβάλα και τον πήγα εκεί που ήθελε. Όμως, αυτός δεν ήθελε να κατέβει από το άλογο και άρχισε να λέει πως το άλογο είναι δικό του. Μα αυτό είναι ψέμα».

Ο δικαστής σκέφτηκε και είπε: «Αφήστε μου το άλογο κι ελάτε αύριο».

Την άλλη μέρα μαζεύτηκε πολύς κόσμος για ν’ ακούσει ποιανού θα ’δινε δίκιο ο δικαστής. Πρώτοι πλησίασαν ο γραμματικός και ο χωριάτης.

«Πάρε τη γυναίκα σου» είπε στο γραμματικό. «Και του χωρικού να του δώσετε πενήντα ραβδιές». Ο γραμματικός πήρε τη γυναίκα του, ενώ την ίδια ώρα, μπροστά στον κόσμο, άρχισε η τιμωρία του χωρικού.

Μετά ο δικαστής κάλεσε το χασάπη:

«Τα χρήματα είναι δικά σου» είπε. Μετά έδειξε το λαδά και είπε: «Αυτουνού δώστε του πενήντα ραβδιές».

            Τέλος καλέσανε τον Μπαουάκα και τον ζητιάνο.

«Θα γνωρίσεις το άλογό σου ανάμεσα σ’ άλλα είκοσι;» ρώτησε ο δικαστής τον Μπαουάκα.

 «Θα το γνωρίσω».

«Κι εσύ; » «Κι εγώ θα το γνωρίσω» είπε ο ζητιάνος.

«Ακολουθήστε με», είπε ο δικαστής στον Μπαουάκα.

Πήγανε στο στάβλο. Ο Μπαουάκα γνώρισε αμέσως το άλογό του ανάμεσα στ’ άλλα είκοσι και το έδειξε στο δικαστή.

Μετά ο δικαστής κάλεσε το ζητιάνο στο στάβλο και είπε και σ’ αυτόν να αναγνωρίσει το άλογό του. Ο ζητιάνος γνώρισε αμέσως το άλογο και το ’δειξε στο δικαστή.

Τότε ο δικαστής γύρισε στη θέση του και είπε στον Μπαουάκα:

 «Το άλογο είναι δικό σου. Να το πάρεις. Όσο για το ζητιάνο, δώστε του πενήντα ραβδιές».

Όταν τέλειωσε το δικαστήριο, ο δικαστής τράβηξε στο σπίτι του κι ο Μπαουάκα τον ακολούθησε.

«Τι συμβαίνει λοιπόν; Μήπως δεν είσαι ευχαριστημένος με την απόφασή μου; » τον ρώτησε ο δικαστής.

 «Όχι, είμαι ευχαριστημένος» είπε ο Μπαουάκα. «Θέλω μόνο να μάθω πώς κατάλαβες πως η γυναίκα ήταν του γραμματικού κι όχι του χωρικού, πώς τα χρήματα ήταν του χασάπη κι όχι του λαδά, και πώς το άλογο ήταν δικό μου κι όχι του ζητιάνου».

«Να πώς έμαθα για τη γυναίκα. Την κάλεσα το πρωί και της είπα: «Βάλε μελάνι στο μελανοδοχείο μου». Εκείνη πήρε το μελανοδοχείο, το έπλυνε και σβέλτα έβαλε μελάνι. Πάει να πει πως τη δουλειά αυτή την είχε συνηθίσει να την κάνει. Επομένως ο γραμματικός είχε δίκιο.

Για τα χρήματα πάλι, να πώς έμαθα την αλήθεια. Έβαλα αποβραδίς τα νομίσματα σε μια κούπα με νερό και σήμερα το πρωί κοίταξα να δω αν υπήρχε λάδι. Αν τα νομίσματα ήταν του λαδά, θα είχανε λάδι από τα χέρια του τα λαδωμένα. Αλλά στο νερό δε βρέθηκε ίχνος λαδιού. Πάει να πει πως ο χασάπης είχε πει την αλήθεια.

            «Για το άλογο ήταν πιο δύσκολο να μάθω την αλήθεια, γιατί ο ζητιάνος, όπως κι εσύ, αναγνώρισε αμέσως το άλογο ανάμεσα στ’ άλλα είκοσι. Μα εγώ δε σας πήγα στο στάβλο, για να δω αν θα γνωρίσετε το άλογο, αλλά για να δω ποιον από τους δυο θα γνωρίσει το άλογο! Όταν το πλησίασες εσύ, γύρισε το κεφάλι του και το τέντωσε προς εσένα, ενώ όταν το άγγιξε ο ζητιάνος, ζάρωσε τ’ αυτιά του και σήκωσε το πόδι του. Απ’ αυτό κατάλαβα πως εσύ είσαι ο πραγματικός ιδιοκτήτης του αλόγου».

Τότε ο Μπαουάκα, γεμάτος θαυμασμό, του είπε: «∆εν είμαι έμπορος κύριε δικαστά. Είμαι ο βασιλιάς της χώρας, ο  Μπαουάκα. Και ήρθα εδώ, για να δω με τα μάτια μου αν είναι σωστά όσα λένε για σένα. Και είδα πως είσαι στ’ αλήθεια ένας σοφός δικαστής. Ζήτησέ μου ό,τι επιθυμείς και θα το έχεις ως ανταμοιβή».

 «Δε χρειάζομαι ανταμοιβή» απάντησε ο δικαστής. «Είμαι ευχαριστημένος και μόνο με τον έπαινό σου», είπε ο δίκαιος Δικαστής.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2]  Τολστόι  Λέων, «Ο δίκαιος δικαστής» από τη συλλογή «Διηγήματα, μύθος και παραμύθια» (μετάφραση: Πέτρος Ανταίος), εκδ. Ωκεανίδα, Αθήνα

Ο αλκοολισμός είναι ένας μαύρος σκύλος

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                             

«Στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, η εξάρτηση από το αλκοόλ κερδίζει έδαφος. Επιβαρύνει περισσότερο τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα και συμβάλλει περαιτέρω στις κοινωνικές ανισότητες, στην περιθωριοποίηση και στον κοινωνικό αποκλεισμό…». Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα στο 16ο Διεθνές Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Βιοϊατρικής Έρευνας για τον Αλκοολισμό που έγινε πριν από λίγες ημέρες στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Ο αλκοολισμός είναι ένας μαύρος σκύλος:

Πρώτα θα πεθάνω εγώ και μετά θα ψοφήσει αυτός!

Ας αναλογιστούμε, φίλοι μου: είναι άραγε γνωστό στον πολύ κόσμο πόσο οξύτατο και πολύπλευρο πρόβλημα είναι ο αλκοολισμός; Αν είναι γνωστό, τότε γιατί πωλείται και σερβίρεται παντού, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ηλικίας[2];

Δυστυχώς η κοινή γνώμη αγνοεί ότι ο αλκοολισμός είναι μία σοβαρή, βαριά νόσος που εντοπίζεται δύσκολα και είναι προοδευτικά εξελισσόμενη. Η αρρώστια αυτή χρόνο με το χρόνο αναπτύσσεται σε μία ύπουλη κι επικίνδυνη μάστιγα που αψηφά φύλο και κοινωνική τάξη και χτυπάει ιδιαίτερα τους νέους. Μετά τις καρδιακές ασθένειες και τον καρκίνο είναι η τρίτη αιτία θανάτου. Έχει δυσβάστακτο κοινωνικό κόστος (θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα, ιατρική περίθαλψη, πρόωρες συντάξεις), ενώ η βία και η εγκληματικότητα αυξάνονται κατακόρυφα. Μ’ άλλα λόγια, όπως λέει και ένα μέλος της κοινότητας των Ανωνύμων Αλκοολικών[3]: «Ο αλκοολισμός είναι ένας μαύρος σκύλος που παραμονεύει να με δαγκώσει. Αν δε σηκώσω το ποτήρι, παραμονεύει δίπλα μου. Αν συνεχίσω να πίνω, όμως, θα με συνοδεύει πάντα και θα με καταβροχθίσει! Πρώτα θα πεθάνω εγώ και μετά θα ψοφήσει αυτός».

Με το οινόπνευμα υπάρχει η εξής ιδιομορφία: η χρήση του δε μετατρέπεται σε σχέση εξάρτησης για όλους. Όποιος πίνει συχνά δεν είναι αναγκαστικά αλκοολικός. Απ’ την άλλη πλευρά, όμως, δεν είναι εύκολο να διαγνωστεί αν ένας χρήστης είναι περιστασιακός κοινωνικός πότης, αν οδεύει προς τον αλκοολισμό, ή αν είναι ήδη εξαρτημένος και κυρίως δεν είναι εύκολο να διαγνωστεί πότε ακριβώς διαβαίνει το κρίσιμο κατώφλι της εξάρτησης.

Στην πραγματικότητα ανάμεσα στα δύο άκρα υπάρχει ένας θλιβερά μεγάλος αριθμός ατόμων που έχουν εθιστεί και είναι (ή θα γίνουν σύντομα) αλκοολικοί, ωστόσο το αγνοούν ή το κρύβουν και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Αυτοί οι «κρυφοί» υποψήφιοι αλκοολικοί συχνότατα είναι νέοι και είναι συντριπτικά περισσότεροι από τους ναρκομανείς!

Ο αλκοολικός δεν μπορεί να ελέγξει τον τρόπο που πίνει και θεωρείται σωματικά, πνευματικά και ψυχικά άρρωστος. Πάσχει εφόρου ζωής όπως ένας διαβητικός και, αν δε θεραπευτεί έγκαιρα, καταλήγει στο θάνατο. Όταν κάποιος έχει χάσει την ικανότητα να πιει με έλεγχο, δεν μπορεί πλέον να πίνει, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τον εαυτό του. Ακόμα και μετά από χρόνια αποχή από το αλκοόλ «ένα ποτηράκι είναι πολύ και μία νταμιτζάνα είναι λίγο».

Φίλοι αναγνώστες, αν παρατηρήσετε ότι κάνετε εσείς (ή κάποιος δικός σας άνθρωπος) χρήση αλκοόλ πιο συχνή από ό,τι  παλαιότερα σε μια προσπάθεια φυγής από προβλήματα που σας απασχολούν, σκεφτείτε διαφορετικά. Αλλάξτε τον τρόπο ζωής και τις δραστηριότητές σας. Αφιερώστε καθημερινά χρόνο σε πράγματα από τα οποία αντλείτε ευχαρίστηση (επαφές με φίλους, έκφραση των συναισθημάτων κ.τ.λ.)[4]. Καλό θα ήταν, όμως, να απευθυνθείτε στους ειδικούς επιστήμονες (ψυχίατροι, ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές κ.α.), ώστε να εκτιμήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης και να σας βοηθήσει να την αντιμετωπίσετε πιο αποτελεσματικά[5].

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Και στην περίπτωση αυτή σχετικός νόμος υπάρχει (ΦΕΚ 262/A'/23.12.2008, άρθρο 4), αλλά όπως και πολύ άλλοι στη χώρα μας ληθαργεί!

[3] https://aaa-alkoolikoi.gr/o-alkoolikos.

[4] Χρήστου Τριανταφυλλιά:  Άγχος, οικονομική κρίση και προβληματική χρήση αλκοόλ στο https://www.e-psychology.gr.

[5] Βλέπε: http://www.vrisko.gr/dir/psyxologoi/karditsa/, https://www.vrisko.gr/search/Ψυχίατροι/karditsa

Θανατική Ποινή: ένας διαχρονικός προβληματισμός

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια:Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                            

Την ερχόμενη Τρίτη (και κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου) εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής. Σ΄ αυτή την ιδιαίτερη «γιορτή» αναφέρεται το σημερινό κείμενο μου.

Θανατική Ποινή: ένας διαχρονικός προβληματισμός

Ως επινοητικό και έλλογο (;) ον ο άνθρωπος έχει σκαρφιστεί πολλούς τρόπους, για να ξεπαστρεύει το συνάνθρωπό του: Αγχόνη, λιθοβολισμός, σταύρωση, ηλεκτρική καρέκλα, καύση στην πυρά, θάλαμοι αερίων, γκιλοτίνα, εκτελεστικό απόσπασμα, ένεση με δηλητήριο. Στο διαχρονική ματαιοδοξία για ακόμη μεγαλύτερη εξουσία στα καθεστώτα κάθε τύπου, υπάρχει πάντα μια αφορμή, για να εξοντωθεί ο παραβάτης του νόμου, ο εχθρός, ο άπιστος.

Δικαιώνοντας τα πιο πρωτόγονα ένστικτά της, η ανθρώπινη κοινωνία εν έτει 2017 εξακολουθεί σε αρκετές περιπτώσεις να διατηρεί σε ισχύ τη θανατική ποινή. Η φιλοσοφική-πολιτική-κοινωνιολογική συζήτηση που διεξάγεται την ίδιαν στιγμή για το συγκεκριμένο θέμα, συνήθως δεν τελειώνει ποτέ…

Παραθέτω ορισμένα μόνο (για την οικονομία του χώρου) Στατιστικά Στοιχεία, όπως τα άντλησα από το site της διεθνούς Αμνηστίας[2]:

• 88 χώρες του κόσμου έχουν καταργήσει την θανατική ποινή, 11 μερικώς, 24 στην πράξη, ενώ σε 75 διατηρείται[3].
• Στη χώρα μας κανένας άνθρωπος δεν έχει υποβληθεί στην «εσχάτη των ποινών» από το 1973, ενώ από το 1993 η θανατική ποινή έχει καταργηθεί και δια νόμου, εκτός από τα στρατιωτικά εγκλήματα σε περίοδο πολέμου.
• Στις ΗΠΑ, 38 από τις 50 πολιτείες υποστηρίζουν τη θανατική ποινή. Από το 1977 που επανήλθε η θανατική ποινή ο αριθμός των μελλοθανάτων στις ΗΠΑ ξεπερνά τις 3000.

Ας έρθουμε τώρα στη χώρα μας. Είναι αλήθεια πως η στάση που πρέπει να κρατήσουμε ως ελληνική κοινωνία όσον αφορά τη θανατική ποινή αποτελεί ένα σημαντικό δίλημμα και στην Ελλάδα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν την επαναφορά της και μάλιστα σπεύδουν να δημοσιεύσουν άρθρα, στα οποία την προβάλλουν ως απάντηση στην έξαρση της εγκληματικότητας.

Ωστόσο, πιστεύω πως η θανατική ποινή αποτελεί μία από τις πιο βάρβαρες εκδηλώσεις που δε συνάδουν με την πολιτισμική πρόοδο της ελληνικής κοινωνίας. Η επαναφορά της θανατικής ποινής στιγματίζει και μειώνει το επίπεδο πολιτισμού, στο οποίο με τόσες θυσίες έφτασε η χώρα μας, ακυρώνει την αξία της ανθρώπινης ζωής, η οποία αποτελεί πρώτιστη αρχή των σύγχρονων κοινωνιών και οπισθοδρομεί τη χώρα μας σαράντα πέντε χρόνια, στο μακρινό 1972, που ακούστηκε για τελευταία φορά ο ήχος της σκανδάλης σε «νόμιμο» πλαίσιο. Εξάλλου, υποστηρίζω πως στις μέρες μας οι κοινωνίες διαθέτουν άλλα πιο αποτελεσματικά μέσα για την πρόληψη και καταπολέμηση της εγκληματικότητας[4].

Επιπλέον, η θανατική ποινή δε συνυπολογίζει το ενδεχόμενο δικαστικής πλάνης. Είναι η μόνη μη αναστρέψιμη και μη επανορθώσιμη ποινή. Τέτοια παραδείγματα δικαστικής πλάνης έχουμε πολλά και κραυγαλέα, τόσο στη χώρα µας, όσο και διεθνώς[5]. Το επιχείρημα είναι πράγματι ισχυρό. Και πολλές φορές έχει επιβεβαιωθεί, όταν ο κατηγορούμενος ήταν πλέον νεκρός! Άλλωστε, οι ποινές που εφαρμόζονται σήμερα, χρηματική και κάθειρξη, μπορούν κατά κάποιο τρόπο να επανορθωθούν σε περίπτωση λάθους, με τη απόδοση πολύ ψηλού χρηματικού αντιτίμου, κάτι το οποίο δε συμβαίνει με την εσχάτη των ποινών. Ακόμη, όλες οι ποινές, πλην της θανατικής, προσφέρουν το δικαίωμα συμμόρφωσης του ίδιου του δράστη, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο μία ευκαιρία στον παραβάτη του νόμου να αναθεωρήσει τις πράξεις του και να ενταχθεί ξανά στην κοινωνία, προνόμιο που πολλοί άνθρωποι έχουν αξιοποιήσει.

Κοντολογίς ας αναλογιστούμε, φίλοι μου: Είναι λογικό να επιστρέψουμε στη Παλαιά Διαθήκη που λέει να βγάζει ο ένας το μάτι του άλλου και να σκοτώσουμε εκείνον που σκότωσε (το δικό μας άνθρωπο); Η θανατική ποινή οδήγησε σε μείωση της εγκληματικότητας, όπου εφαρμόστηκε; Είναι φυσικό και αναμενόμενο οι άνθρωποι να πεθαίνουν λόγω γήρατος, λόγω ασθενειών ή εξαιτίας ατυχημάτων, αλλά είναι παράλογο για μια κοινωνία, ως συλλογική οντότητα, να θεσμοθετεί τον θάνατο!

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας ‘Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] https://www.amnesty.gr

[3] Για να δείτε αναλυτικά τις χώρες  μπείτε στο https://www.amnesty.gr/news/articles/article/3962/katalogos-kraton-poy-ehoyn-katargisei-ti-thanatiki-poini-kai-kraton-poy

[4]  Για πιο ουσιαστικές λύσεις μίλησα στο άρθρο της προηγούμενης Πέμπτης  (Βλέπε: «Σ’ αυτή τη φόρμουλα η εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…», σελ. 3.)

[5] Ενδεικτικά  μπείτε στο http://www.espressonews.gr, ημερομηνία: Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου  2009

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛ. ΓΛΩΣΣΑ (Β1, Β2, Β3 5ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

1^η Άσκηση

Να δηλώσετε τη χρονική βαθμίδα των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:

1.  Ήδη είχε φύγει από το σπίτι. →

2.  Η Καλλιόπη αγαπούσε τη γιαγιά της. →

3.  Αποφασίσαμε για το περιοδικό. →

4.  Θα μένω μαζί τους κι εγώ; →

5.  Η αδερφή μου συγυρίζει κάθε Σάββατο. →

2^η Άσκηση

Να δηλώσετε το ποιόν (χρονική διάρκεια) των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:

1.  Θα λειτουργήσει βιβλιοθήκη στο σχολείο μας. →

2.  Δούλευαν ολημερίς κι ολονυχτίς. →

3.  Θα έχουμε φύγει ως την Παρασκευή. →

4.  Συναντηθήκαμε όλοι προχθές το βράδυ. →

5.    Ο Πέτρος διαβάζει σχεδόν όλη την ημέρα. →

ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ («ΕΛΕΝΗ») – ΤΜΗΜΑ Γ3 και Γ2 (5ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

ΕΡΓΑΣΙΑ

Στίχοι 30-33

ΕΛΕΝΗ: «Όμως την ομορφιά μου τάζοντας στον Πάρη η Αφροδίτη- αν όμορφο θεωρείται ό,τι σου φέρνει τη δυστυχία-…»

Στους παραπάνω στίχους υπάρχει ουσιαστικά ένας διαχρονικός προβληματισμός που έχει ως εξής: «Όταν ένας νέος ή νέα άνθρωπος είναι πολύ όμορφος/η, αυτό το φυσικό χάρισμα είναι πάντα καλό «εφόδιο» στη ζωή ή κρύβει πολλούς κινδύνους;».

Αναπτύξτε τον προβληματισμό αυτό, λέγοντας τη γνώμη σας με παραδείγματα από την καθημερινότητα σε κείμενο 100-150 το λιγότερο λέξεων.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (ΤΜΗΜΑ Β1 και Β2 του 5ου Γυμνασιου)

ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (ΤΜΗΜΑ Β1 και Β2 του 5^ου Γυμνασίου)

Με βάση το κείμενο και ειδικότερα τα συναισθήματα  της Άννας για τον κάθε γονιό της, αναστοχαστείτε την σχέση με τους γονείς σας και αν υπάρχει κάποια αντίστοιχη "κλίση".

Σ’ αυτή τη φόρμουλα η εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια:Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Σ’ αυτή τη φόρμουλα η εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

Η εγκληματικότητα ως ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα συνοδεύει τον άνθρωπο από την εποχή της εμφάνισης του στον πλανήτη. Ο Κάιν σκότωσε τον αδελφό του Άβελ, γράφει η Βίβλος, τονίζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο και την αρχέγονη καταγωγή του φαινομένου. Καθημερινά πληροφορούμαστε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης[2] για εγκληματικές πράξεις.

Το πρόβλημα γίνεται πιο ανησυχητικό, επειδή σε τέτοιου είδους ενέργειες πρωτοστατούν όλο και περισσότεροι άνθρωποι. Η κοινωνική τάξη, το επάγγελμα, το φύλο ή η ηλικία τους δεν έχει κανένα γνώρισμα. Για του λόγου το αληθές στην πρόσφατη απαγωγή (του επιχειρηματία Μιχάλη Λεμπιδάκη), που συντάραξε το πανελλήνιο, συμμετείχαν- μεταξύ πολλών άλλων - ένας πρώην υπάλληλος του, ένας κτηνοτρόφος, ένας μεσίτης, ένας έμπορος μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, ένας ιδιοκτήτης στριπτιζάδικου και ένας γνώριμος των αστυνομικών αρχών από την απαγωγή ενός άλλου επιχειρηματία![3] Τι σχέση είχε όλος αυτός ο συρφετός που έδρασε ομαδικά; Κανείς δεν ξέρει…

Συγκρίνοντας το παρόν με το παρελθόν, διαπιστώνουμε πως δεν έχει αυξηθεί μόνο η συχνότητα αυτών των φαινομένων, αλλά έχει μεταβληθεί και η «ποιότητά» τους[4]: Το έγκλημα γίνεται όλο και περισσότερο στυγνό, απάνθρωπο, αναίτιο. Η κλοπή, για παράδειγμα, του παρελθόντος εξελίχτηκε σε ένοπλη ληστεία συνοδευόμενη πολλές φορές από ξυλοδαρμούς ή ψυχρές εκτελέσεις των θυμάτων τους. «Ποιοτική», επίσης, διαφοροποίηση είναι και η οργάνωση που παρατηρείται. Ο όρος «οργανωμένο έγκλημα», που ακούγεται συχνά στις μέρες μας, δείχνει αυτήν τη διαφοροποίηση.

Το οργανωμένο έγκλημα στις πιο επικίνδυνες μορφές του λειτουργεί σαν μια οικονομική επιχείρηση, με βασικό στόχο την απόκτηση περιουσιακών ωφελημάτων από την εγκληματική δράση που αναπτύσσεται[5]. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, οι εγκληματικές ομάδες είναι άρτια δομημένες και εμφανίζουν στην οργανωτική δομή τους κάποια ιεραρχία:

· Υπάρχουν αρχηγικά μέλη.

· Υπάρχουν ηγετικά μέλη, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την επιτήρηση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων της ομάδας.

· Υπάρχουν εξειδικευμένα μέλη για την διεκπεραίωση ειδικών και επικίνδυνων αποστολών. Τέλος,

· Υπάρχουν απλά μέλη που κάνουν τις απλές διεκπεραιώσεις (τσιλιαδόροι, μεταφορείς επιστολών κ.τ.λ.).

Πάντως, οι διαστάσεις που έχει πάρει το φαινόμενο της εγκληματικότητας, φίλοι μου, και ο ρυθμός κλιμάκωσης του απειλεί τη συνοχή της κοινωνίας. Δεν είναι μόνο οι υλικές επιπτώσεις και τα ανθρώπινα θύματα που συνεχώς αυξάνονται. Είναι κυρίως η δημιουργία φόβου και αισθημάτων ανασφάλειας και αβεβαιότητας που εισπράττει καθημερινά ο σύγχρονος πολίτης. Όμως, η ανησυχία και ο φόβος, η καχυποψία και η αβεβαιότητα φθείρουν τις ανθρώπινες σχέσεις, τις αξίες και γενικά την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η αναζήτηση λύσεων στο πρόβλημα της εγκληματικότητας περνάει κυρίως μέσα από την εξάλειψη των αιτιών. Και ως καλύτερη κίνηση θεωρώ, όπως θα ’λεγε και ο μεγάλος δάσκαλος Ευάγγελος Παπανούτσος, τον εξοπλισμό των νέων με ηθικές αξίες και ιδανικά. Αυτό πρέπει να είναι το κυρίαρχο μέλημα των φορέων κοινωνικοποίησης (Οικογένειας, Σχολείου, Κράτους, Εκκλησίας). Για να επιτευχθεί, όμως, ο εξοπλισμός των νέων με ηθικές αξίες είναι ανάγκη να αντικατασταθεί το κυρίαρχο πρότυπο της σύγχρονης κοινωνίας που είναι ο «οικονομικός- καταναλωτικός άνθρωπος». Όπως παρατηρεί ο Έριχ Φρομ «Οι σύγχρονοι  κατανα­λωτές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στη φόρμουλα: είμαι = ό,τι έχω και ό,τι καταναλώνω».

Σ’ αυτή, όμως, τη φόρμουλα δεν υπάρχουν περιθώρια για ηθικές αξίες και φραγμούς, οπότε εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος» (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Στις  μεγάλες πόλεις, μάλιστα, οι πολίτες γίνονται  πολλές φορές οι ίδιοι αυτόπτες μάρτυρες τέτοιων πράξεων.

[3] Του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου.

[4] http://sygxrono-karditsa.blogspot.gr/2011/03/blog-post_31.html

[5] Λυδάκης Εμμανουήλ, Αστυν. Α’: Το οργανωμένο έγκλημα, Έννοια, χαρακτηριστικά, αντιμετώπιση.