Θυμήσου Δάσκαλε

                            

Ψύχραιμη ματιά

 Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

H αντίστροφη μέτρηση για το πρώτο κουδούνι στις σχολικές μονάδες πλησιάζει. Την ερχόμενη Τρίτη (11 Σεπτεμβρίου) θα πρέπει να παρουσιαστούν στα σχολεία τους οι μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίων και Λυκείων. Είναι η κατάλληλη χρονική στιγμή- νομίζω- για ένα ενδιαφέρον, θέλω να πιστεύω, κείμενο, αφιερωμένο  σε αυτούς που πασχίζουν καθημερινά στο δημόσιο σχολείο για την προκοπή των νέων ανθρώπων. Μιλώ για τους εκπαιδευτικούς. Το κείμενο είναι της Έλενας Ακρίτα[2] και βλέπει με έντονα  ρομαντική ματιά το έργο των εκπαιδευτικών - που κατά βάθος είναι λειτούργημα, για να μην ξεχνιόμαστε.

Θυμήσου δάσκαλε…

Τώρα που αρχίζει η σχολική χρονιά, θυμήσου, δάσκαλε. Θυμήσου γιατί έγινες δάσκαλος. Γιατί στα δεκαοκτώ σου, διάλεξες αυτόν τον δρόμο. Θυμήσου, δάσκαλε, όλα όσα ξέρεις καλύτερα από μένα. Όλα όσα η ζωή, η ρουτίνα, η μιζέρια συνωμοτούν να ξεχάσεις.

Θυμήσου δάσκαλε…

Θυμήσου το χαμόγελο. Κανένα παιδί δεν μπορεί να αντισταθεί σ’ ένα χαμόγελο. Μην μπαίνεις στην τάξη με τη μουράκλα. Ναι, έχεις και συ προβλήματα. Ο άνθρωπός σου, ο σπιτονοικοκύρης σου, η πεθερά σου... Έχεις δίκιο. Όμως, το δίκιό σου μην το ξεσπάς στο παιδί. Το παιδί δεν είναι ούτε ο άνθρωπός σου ούτε ο σπιτονοικοκύρης σου ούτε η πεθερά σου. Δε φταίει. Δεν πρέπει να το χρεωθεί.

Θυμήσου το «μπράβο». Πες το με την καρδιά σου. Ένα «μπράβο» μπορεί να είναι πιο αποδοτικό από όλα τα «διδακτέα ύλη» μαζί. Άσε το παιδί που σηκώνει το χέρι του να πάει για «τσίσα». Όντως, μπορεί να κάνει ψιλοκοπάνα του πεντάλεπτου. Όντως, μπορεί να θέλει να αποφύγει το μάθημα. Όμως, αν πρέπει πραγματικά να πάει; Όχι, δεν κάνω πλάκα. Σοβαρολογώ. Καλύτερα να κάνει λούφα ένα παιδί, παρά να αγωνιά.

Άλλο «κάνω παρατήρηση» και άλλο «ξεφτιλίζω». Ποτέ μην ξεφτιλίζεις ένα παιδί μπροστά στους συμμαθητές του. Ποτέ μην ειρωνεύεσαι, μη σαρκάζεις, μη γελοιοποιείς εκ του ασφαλούς κάποιον που δεν μπορεί να σου απαντήσει. Είσαι μεγάλος, είσαι ετοιμόλογος, είσαι από θέση ισχύος. Μη χρησιμοποιείς αυτά τα όπλα. Ποτέ. Πάνω από τα μαθήματα, πάνω από οτιδήποτε, το σημαντικότερο για ένα παιδί είναι η αξιοπρέπειά του μπροστά στους συμμαθητές του.

Έχεις στα χέρια σου ένα κάκιστο βιβλίο. Καλείσαι να το διδάξεις. Ξέχνα το. Όσο μπορείς. Ξέχνα το και θυμήσου την ουσία. Η ουσία περνάει στα παιδιά. Η ουσία καταγράφεται. Ποτέ η σελίδα 121 του κεφαλαίου 9…

Άνθρωπος είσαι, κάποιους μαθητές σου τους γουστάρεις περισσότερο από κάποιους άλλους. Μην το δείχνεις. Το ξέρω δεν προφταίνεις, το ξέρω είσαι κουρασμένος, έχεις να διορθώσεις πενήντα ανορθόγραφες εκθέσεις, αλλά ψάξτο καλύτερα. Μπορεί το σπαστικό με τα γυαλάκια στο πίσω θρανίο, που μοιάζει να αδιαφορεί, να είναι απλώς πιο ντροπαλό. Πιο ανασφαλές.

Τα παιδιά έχουν ελαττώματα. Το ίδιο κι εσύ. Η διαφορά είναι ότι εσύ είσαι ενήλικος. Τα παιδιά βαριούνται το μάθημα. Το ίδιο κι εσύ. Η διαφορά είναι ότι εσύ είσαι ενήλικος. Τα παιδιά θα ήθελαν να είναι οπουδήποτε αλλού εκτός από μια αίθουσα φουλ στα ημίτονα και στους Βουλγαροκτόνους. Το ίδιο κι εσύ. Η διαφορά είναι ότι εσύ είσαι ενήλικος.

Τα παιδιά δεν έχουν μόνο υποχρεώσεις. Έχουν και δικαιώματα.  Άσχετο, αν εμείς οι μεγάλοι, επειδή δεν μας συμφέρει, φροντίζουμε επιμελώς να τους αποκρύπτουμε το γεγονός. Και τελικά φίλε δάσκαλε: Τα παιδιά θέλουν να σε γνωρίσουν. Τα παιδιά θέλουν να σε αγαπήσουν. Μπορείς να τα βοηθήσεις, να σταθείς δίπλα τους. Μπορείς να δώσεις σχήμα στο παρόν, το μέλλον τους, στη ζωή τους ολόκληρη. Φτάνει να τους δώσεις μια ευκαιρία. Να τους απλώσεις το χέρι.

Φτάνει να θυμηθείς γιατί έγινες δάσκαλος, δάσκαλε…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2]  Ακρίτα, Ε. (2004). Και οι ξανθιές έχουν ψυχή, εκδόσεις Καστανιώτης.

Μία διαπίστωση, καθώς διαβάζω τις μικρές αγγελίες στον τοπικό Τύπο

                                       

Ψύχραιμη ματιά 

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                      

Μία διαπίστωση, καθώς διαβάζω τις μικρές αγγελίες στον τοπικό Τύπο

Οι μικρές αγγελίες[2] έχουν τη δική τους λογική και τους δικούς τους κανόνες. Δύο από αυτούς- ίσως οι σημαντικότεροι- είναι η επικαιρότητα (που αναφέρεται στη χρονική στιγμή που δημοσιεύεται κάτι) και η εγγύτητα (που σχετίζεται με τον τόπο, το που βρίσκεται αυτό το «προϊόν» που δημοσιεύεται και πόσο άμεσα  συνδέεται με το κοινωνικό σύνολο στο οποίο απευθύνεται η εφημερίδα).

Εγώ, όταν διαβάζω τοπική εφημερίδα, ρίχνω από συνήθεια μια ματιά και στις «Μικρές Αγγελίες»[3]. Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, η διαπίστωσή μου είναι ίδια: το μεγαλύτερο όγκο στο τμήμα «Μικρές Αγγελίες» κατέχουν δύο κατηγορίες, τα ενοικιαζόμενα για φοιτητές σπίτια και η παράδοση «ιδιαίτερων» φροντιστηριακών μαθημάτων. Αυτό συμβαίνει κάθε χρόνο με πανομοιότυπο τρόπο και διατύπωση κειμένου (λες και οι ενδιαφερόμενοι είναι ακριβώς οι ίδιοι).

Εφέτος, ωστόσο, μου φαίνεται πως καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο και επιπλέον- και η διαπίστωση αυτή με θλίβει περισσότερο- πως, προφανώς επειδή υπάρχει υπερπροσφορά και συνάμα οικονομική στενότητα στην κοινωνία, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δοκιμάζεται. Και εξηγώ πάραυτα τι εννοώ.

Τα τελευταία χρόνια και στην πόλη μας τα ενοίκια σε γκαρσονιέρες, δυάρια, τριάρια, ακόμη και σε μονοκατοικίες, έχουν παρουσιάσει σημαντικότατη πτώση η οποία σύμφωνα με τους ανθρώπους της αγοράς ακινήτων φθάνει μέχρι και το 30%. Παρόλα αυτά πολλά είναι τα άδεια διαμερίσματα[4]. Όμως, με το να παραμένουν ξενοίκιαστα τα διαμερίσματα δημιουργείται στην αγορά υπερπροσφορά, η οποία φέρνει αναγκαστικά ακόμη χαμηλότερα ενοίκια, αφού οι απελπισμένοι πλέον ιδιοκτήτες δέχονται να ρίξουν και άλλο το μίσθωμα, αναζητώντας ενοικιαστές με το «τουφέκι»! Βλέπω, για παράδειγμα, να νοικιάζεται στην πόλη μας γκαρσονιέρα επιπλωμένη με 160€ (όταν στη Θεσσαλονίκη ή στα Γιάννενα, από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω θα ήταν στα 300€ το λιγότερο!). Το ενοίκιο για ένα μικρό επιπλωμένο διαμέρισμα είναι πλέον στην πόλη μας στα 230- 250 ευρώ, ενώ το μίσθωμα για μία μονοκατοικία ανέρχεται στα 300 ευρώ. Όσο αφορά τα παλιά διαμερίσματα  αυτά είναι πολύ δύσκολο να ενοικιασθούν, δεδομένου ότι δεν πληρούν τις ενεργειακές προϋποθέσεις. Δε διαθέτουν, δηλαδή, ενεργειακά πιστοποιητικά που είναι απαραίτητα πλέον για την ενοικίασή τους.

Πάω τώρα στην άλλη κατηγορία διαφημίσεων που- κατ’ εμέ[5]- προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη θλίψη. Σελίδες ολόκληρες οι διαφημίσεις από συναδέλφους καθηγητές άνεργους που ψάχνουν «στον ήλιο μοίρα». Για την ακρίβεια που ψάχνουν για τη χαμένη αξιοπρέπειά τους. Και το λέω αυτό, γιατί ένα ιδιαίτερο μάθημα κατ’ οίκον στο «χρηματιστήριο» των φροντιστηριακών μαθημάτων έχει φτάσει να «κοστίζει» 4-5€, δηλαδή όσο ένα πακέτο τσιγάρα! Για τέτοια καθίζηση μιλάμε, λόγω της οικονομικής κρίσης και της υπερπροσφοράς από χιλιάδες νέους πτυχιούχους που ψάχνουν για... χαρτζιλίκι.

Τα χρόνια της οικονομικής ευμάρειας, στη δεκαετία του 2000 ένας «ιδιαιτεράς[6]» με καλό όνομα στην πόλη μας, μπορούσε να ζητήσει έως και 40 ευρώ την ώρα! Τώρα που τα πράγματα στένεψαν οι άλλοτε παραλήδες συντοπίτες μας προσπαθούν να βγάλουν από τη μύγα (δηλαδή τον άνεργο νέο, εκπαιδευτικό, που προσπαθεί να επιβιώσει και να αναδειχθεί) ξίγκι (να προετοιμάζει το παιδί τους στα μαθήματα της επόμενης ημέρας, να το κάνει σε 2 το πολύ ώρες και να αμείβεται για αυτή τη δουλεία με 40€ εβδομαδιαίως!).

Είναι θλιβερή η διαπίστωση- βλέποντας τέτοιες μικρές αγγελίες- πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη του κόσμου για εύρεση εργασίας αυτή τη στιγμή στην Καρδίτσα μας και συνάμα πόσο έχουν «ξεσαλώσει» κάποιοι «εργοδότες» βασιζόμενοι στην ανάγκη αυτή…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Όπως και η ειδησεογραφία γενικότερα.

[3] Αξιοσημείωτο- ίσως και αφύσικο-  είναι το γεγονός ότι πολλοί, όταν παίρνουν στα χέρια τους τοπική εφημερίδα, πάνε κατευθείαν στη σελίδα με τους θανάτους και τις κηδείες!

[4] Και έγιναν περισσότερα, αν αναλογιστούμε τις δεκάδες οικογένειες που «μετακόμισαν» στο νέο οικισμό εργατικών κατοικιών, πλησίον του Νοσοκομείου Καρδίτσας, τον περασμένο έτος.

[5] Αυτό ίσως να οφείλεται ότι βρισκόμουν στο χώρο αυτό για πάνω από μια δεκαετία ή ίσως γιατί υποπτεύομαι ότι κάποια από τα παιδιά αυτά είναι πρώην μαθητές μου.

[6] Που συνήθως ήταν και διορισμένος, ενώ υπήρχαν και τότε πολλά και αξιόλογα φροντιστήρια στην πόλη μας και ταλαντούχοι καθηγητές σε αυτά.

Μάνος Ελευθερίου: Ένας σπουδαίος συλλέκτης στιγμών

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

tokinitro.blogspot.com (ΤΟ ΚΙΝΗΤΡΟ)

Καλοκαιρινά παραλειπόμενα και διαπιστώσεις

Μάνος Ελευθερίου: Ένας σπουδαίος συλλέκτης στιγμών

Ο Μάνος Ελευθερίου, ο σπουδαίος αυτός Έλληνας ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος «έφυγε» από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών στα μέσα του καλοκαιριού (22 Ιουλίου). Ανήκει στη γενιά των μεγάλων δημιουργών της μεταπολιτευτικής περιόδου, γράφοντας τους στίχους για πάνω από 400 τραγούδια, τα οποία «φόρεσαν» τις μελωδίες των σπουδαιότερων Ελλήνων συνθετών. Ήταν από τους πιο μορφωμένους και καλλιεργημένους δημιουργούς, επομένως μπορούσε να αποτυπώσει τις σκέψεις του, διαχειριζόμενος εξαιρετικά το λόγο, κάνοντάς τον εργαλείο, πότε για να θρέψει το νου και πότε για να μιλήσει κατευθείαν στην καρδιά.

 Παρατηρούσε τους ανθρώπους, προσπαθώντας να νιώσει μέσα με τη ματιά του όλες τις ανθρώπινες αδυναμίες, όλα τα μεράκια και όλο το φάσμα των συναισθημάτων και μ’ αυτά ακριβώς να κάνει τις λέξεις να χοροπηδάνε πάνω στο χαρτί καθώς θα στροβιλίζονται στις νότες.

Ο Ελευθερίου ήταν άνθρωπος πολύ διαβασμένος. Διέθετε γερά πατήματα προερχόμενα από τις ιστορικές του γνώσεις, κάνοντας το λόγο του οξύ, διεισδυτικό και επιβλητικό με χρώμα πολιτικό και με πρόθεση κάτι να πει και όχι να δείξει. Έτσι, μίλησε γλαφυρά για τη μαυρίλα της Δικτατορίας, για τα παιδιά που σκοτώθηκαν άδικα, για όσα ζούσαν με το στημένο καρτέρι του θανάτου να τους χτυπάει την πλάτη, αλλά και για όσα ξέφυγαν από το σκληρό ράπισμα του νόμου της ορισμένης στρατιωτικής κυβέρνησης. «Αυτός που σπέρνει δάκρυα και τρόμο θερίζει την αυγή θανατικό/ μαύρα πουλιά τού δείχνουνε το δρόμο/ Κι έχει κρυφή πληγή κοντά στον ώμο, σημάδι μυστικό απ’ το κακό πως ξέφυγε απ’ ανθρώπους κι απ’ τον νόμο». Ψιθυρίζει δυνατά για τη συγκρατημένη χαρά της λαϊκής συνωμοσίας που σκοπό έχει την ανατροπή του καθεστώτος..«Η μοίρα κι ο καιρός το ’χαν ορίσει Παρασκευή το βράδυ στις εννιά κι η νύχτα χίλια χρόνια να γυρίσει /Στο τέλος της γιορτής να τραγουδήσει αυτός που δεν εγνώρισε γενιά / και του λαού την πόρτα να χτυπήσει..»

Εκφράζει το απόλυτο και σπαρακτικό παράπονο του λαού για το άδικο που βιώνει, όπως αυτό προκύπτει από τις άσχημες πολιτικές συγκυρίες, την απελπισία που φτάνει ως την ματαιότητα και τη λειψή ζωή που οδηγείται μοιραία στο θάνατο. «Το σεργιάνι μας στον κόσμο ήταν δέκα μέτρα γης, όσο πιάνει ένα σπίτι και ο τοίχος μιας αυλής. Παραπονεμένα λόγια έχουν τα τραγούδια μας, γιατί τ’ άδικο το ζούμε μέσα από την κούνια μας...». Χρησιμοποιεί εικόνες που ξυπνάνε την καρδιά και εντάσσει συχνά την αντίθεση μέσα σε μια μόνο φράση, κάνοντας το ανέφικτο, εφικτό. «Οι ελεύθεροι και ωραίοι ζουν σε κάποιες φυλακές, μες στα τείχη που χει χτίσει ο καθένας για να ζήσει τις μεγάλες του στιγμές…»

Ήταν ένας συλλέκτης στιγμών είτε προσωπικών αυτόφωτων λάμψεων της δικής του διαδρομής είτε του φωτός και των σκοταδιών της ανθρώπινης ύπαρξης γύρω του. Είχε γράψει διηγήματα, παιδικά βιβλία και μυθιστορήματα. Εργάστηκε ως επιμελητής βιβλίων, αρθογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός. Ο Μάνος Ελευθερίου ανήκει στο πάνθεον των μεγάλων Ελλήνων στιχουργών, όχι μόνο γιατί έγραψε σπουδαία τραγούδια αλλά γιατί ποτέ δεν κόμπασε για την επιτυχία του[2]. Χαμήλωνε το βλέμμα, την προσπερνούσε και αυτή τον ακολουθούσε γοητευμένη…

Καλό ταξίδι, κύριε Μάνο. Εύχομαι να βρήκες το νησί που περιέγραψες, αυτό «που ’χει την άμμο του χρυσή τη θάλασσά του αγιασμένη». «Ένα νησί κατάμονο, κατάφυτο, πανέμορφο, να φαντάζει μπρος στον ήλιο, στα σύνορα του κόσμου σαν να ήτανε της γαλανής της χίμαιρας βασίλειο», όπως θα ’λεγε και ο ομότεχνός σου Κώστας Ουράνης.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Τι αντίθεση με τους ματαιόδοξους ανθρώπους που ακόμα και στο θάνατό τους θέλουν να «απολαμβάνουν» πρωτοσέλιδα και λιβανιστήρια από τους «υπηκόους» τους! Γίναμε, εξάλλου, μάρτυρες μιας τέτοιας περίπτωσης ανθρώπου πρόσφατα. Θα επανέλθω σε αυτά τα ανθρωπάρια, τους «Λαυρέντηδες», όπως τους αποκαλούσε ο ποιητής Μανώλης Αναγνωστάκης, εάν βρω χρόνο.

Fake news, η Ηλεκτρονική Δημοκρατία (ή Δικτατορία;)

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Καλοκαιρινά παραλειπόμενα και διαπιστώσεις

Fake news, η Ηλεκτρονική Δημοκρατία[2] (ή  Δικτατορία;)

 Τα fake news είναι ένας όρος που εσχάτως χρησιμοποιείται πάρα πολύ. Δημιουργήθηκε, για να περιγράψει κάτι πάρα πολύ παλιό: την προπαγάνδα, τα ψέματα, την παραπληροφόρηση, τη διαστρέβλωση και τις κατασκευασμένες ειδήσεις. Αυτό, βέβαια, που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια είναι οι τρόποι διάδοσής τους.

Fake news υπήρχαν πάντα. Και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε.) ήταν πάντα γεμάτα με τέτοιου είδους «ειδήσεις». Αν κάποιος μπει στον κόπο ν' ανατρέξει στις ελληνικές εφημερίδες θα γίνει μάρτυρας μια δημόσιας αντιπαράθεσης (αρχές του 1976) με αντικείμενο το θαυματουργό δήθεν νερό του δικηγόρου Γιώργου Καματερού από την Κω[3]. Ο Γιώργος Καματερός ισχυριζόταν ότι το νερό, που έφερνε από το νησί του, και πωλούσε με βυτιοφόρα στους δρόμους της Αθήνας ένεκα της σύνθεσής του θεράπευε τον καρκίνο. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι εκτός από χιλιάδες απλούς πολίτες, τις εικασίες Καματερού υποστήριζαν και αρκετές εφημερίδες[4], οι οποίες δημοσίευαν εκτενή ρεπορτάζ για άτομα που δήθεν ήπιαν το θαυματουργό νερό και θεραπεύτηκαν. Αλλά, στη μνήμη μας διατηρείται ακόμη και η φωτογραφία του άτυχου κορμοράνου που, ενώ ήταν παγιδευμένος σε μια πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού, πολλά Μ.Μ.Ε. τον ήθελαν να βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο, θύμα και αυτός της οικολογικής καταστροφής που προκάλεσε δήθεν ο Σαντάμ Χουσέιν, του οποίου τα υπόγεια των ανακτόρων του- πάντα σύμφωνα με τα δημοσιεύματα- είχαν μετατραπεί σε επιστημονικά εργαστήρια παρασκευής χημικών και βιολογικών όπλων κ.τ.λ. Βέβαια όσο και αν έψαξαν οι αμερικανοί στρατιώτες, τέτοια εργαστήρια δεν βρέθηκαν ποτέ! Στη χώρα μας πρόσφατο fake news ήταν δημοσίευμα της αγγλικής εφημερίδας «Sun» περί ομαδικής «δηλητηρίασης» 17 νεαρών Βρετανών από ποτά – «μπόμπες» σε μπαρ του Λαγανά στη Ζάκυνθο, είδηση που έκανε το «γύρο του κόσμου», χωρίς να επιβεβαιωθεί από αρμόδιες υπηρεσίες της χώρας (Νοσοκομείο, Αστυνομία κ.ά.).

Υπάρχουν, λοιπόν, ψεύτικες ειδήσεις που οφείλονται στην άγνοια ή τον ελλειμματικό επαγγελματισμό των δημοσιογράφων, υπάρχουν όμως και ειδήσεις χαλκευμένες. Απλώς σήμερα οι δυνατότητες αναπαραγωγής και διασποράς χαλκευμένων ειδήσεων είναι πολλαπλάσιες. Η παρουσία του διαδικτύου γενικά και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ειδικότερα, κάνουν τη διαδικασία διάχυσης ψευδών ειδήσεων πολύ πιο εύκολη και μαζική. Ο έντονος ανταγωνισμός, που ολοένα οξύνεται, αποτελεί δυστυχώς κίνητρο για αρκετά Μέσα και δημοσιογράφους να γράφουν και να πολλαπλασιάζουν ψευδείς ειδήσεις. Από τη στιγμή που αυτό που μετρά και αποφέρει έσοδα είναι η ψηλή επισκεψιμότητα, πολλοί λειτουργοί των διαδικτυακών μέσων επιλέγουν την εύκολη λύση του click- bait- δηλαδή τις ειδήσεις δόλωμα που ενίοτε δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Επιπλέον, η ανάγκη ελαχιστοποίησης του χρόνου που μεσολαβεί από την εκδήλωση του γεγονότος μέχρι τη δημοσιοποίηση του μηνύματος, εξωθεί αρκετούς λειτουργούς να παραβιάζουν τη βασική αρχή της διασταύρωσης της πληροφορίας προτού αυτή καταστεί είδηση. Η αρνητική αυτή συμπεριφορά πολλαπλασιάζεται, όταν το μήνυμα φθάνει στο χρήστη. Έρευνα που έγινε το 2016 από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια δείχνει ότι 6 στους 10 χρήστες του Ίντερνετ αναδημοσιεύουν μια είδηση, μια ανάρτηση, διαβάζοντας μόνο τον τίτλο, όχι το περιεχόμενο[5]! Άλλη έρευνα του Πανεπιστημίου του Stanford που κυκλοφόρησε το Νοέμβριο του 2016 έδειξε ότι το 80% των μαθητών και φοιτητών που συμμετείχαν στην έρευνα δεν κατάφεραν να ξεχωρίσουν ένα πραγματικό κείμενο από ένα ψεύτικο ούτε ένα δημοσιογραφικό μήνυμα από ένα διαφημιστικό! Επίσης, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι κριτήριο εγκυρότητας για τους νέους αποτελεί το μέγεθος της φωτογραφίας (!) σε ένα κείμενο και όχι... η απουσία της πηγής του!

Συμπερασματικά, φίλοι μου, ζούμε στην εποχή των αστικών θρύλων γνωστότερων ως Hoaxes, internet trols, Fake news, σε μια εποχή Ηλεκτρονικής Δημοκρατίας (ή  Δικτατορίας;), όπου οι φήμες και οι ψευδείς ειδήσεις επισκιάζουν τα πραγματικά γεγονότα. Η κατάσταση γίνεται πιο δραματική, αν λάβουμε υπόψη τον ψηφιακό αναλφαβητισμό και την αδυναμία του χρήστη να αξιολογήσει σωστά το μήνυμα που λαμβάνει...

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Κατά την άποψη ενός πολύ καλού συναδέλφου και φίλου μου, του κ. Φώτη Κατσάρου.

[3] Γεγονός για το οποίο έγραψα αναλυτικό κείμενο (βλ. Π.Τ. Κυριακή 12/2/2017, σελ. 5: «Αν το όλο ζήτημα είχε διαχειριστεί με ιδιαίτερη προσοχή και σοβαρότητα…»)

[4] Με πρώτη και καλύτερη τα «Νέα», αλλά και η «Απογευματινή», η «Αθλητική Ηχώ» κ.ά..

[5] https://hal.inria.fr/hal-01281190: Social Clicks: What and Who Gets Read on Twitter?Ανάκτηση στις 27/8/2018 

Ας δούμε, όμως, και την ευθύνη του ανθρώπου

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Καλοκαιρινά παραλειπόμενα και διαπιστώσεις

Ας δούμε, όμως, και την ευθύνη του ανθρώπου[2]

Αναμφισβήτητα το σημαντικότερο (και συνάμα τραγικότερο) γεγονός του καλοκαιριού ήταν η φονική πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου. Έχασαν τη ζωή τους σχεδόν εκατό συνάνθρωποί μας, ενώ ο θρήνος των επιζώντων, αλλά κατεστραμμένων πολιτών είναι ανείπωτος. Τα πολιτικά κόμματα- που σημειωτέον ενεργούν με κυριότερο γνώμονα την διαιώνισή τους- έπραξαν τα αναμενόμενα, όπως κάθε φορά που συμβαίνει κάτι τραγικό στη χώρα μας: τα κόμματα που κυβερνούν υποστήριξαν ότι έγινε ό, τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό και  πάντως  όσο και αν «προσπαθούν να βρουν τα λάθη που έγιναν και ποιες είναι οι ευθύνες, δεν μπορούν να βρουν μεγάλα λάθη επιχειρησιακά»[3].  Τα κόμματα της  αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση για ανικανότητα και πως δεν έγινε τίποτα σωστό[4].

Και η ζωή συνεχίζεται με ευχές και κάποια ημίμετρα για τους πληγέντες. Σημαντικό (και βρώμικο θα ’λεγα) ρόλο παίζουν τα ιδιωτικά- κυρίως- τηλεοπτικά κανάλια που ένα γεγονός, το φορτίζουν, το διογκώνουν και ξαφνικά το «ρίχνουν» στην αφάνεια, ασχολούμενα με άλλα θέματα επικαιρότητας, ενώ το σωστό θα ήταν με τη συνεχή παρουσίασή του στις σωστές, βέβαια, διαστάσεις να πιέζουν την εκάστοτε κυβέρνηση να κάνει άμεσα και ολοκληρωμένα έργα αποκατάστασης των ζημιών της περιοχής και των ανθρώπων που καταστράφηκαν.

Ας δούμε, όμως, και την ευθύνη του ανθρώπου. Η φύση και άνθρωπος συνδέονται με ένα πανίσχυρο δεσμό μεταξύ τους. Η φύση αποτελεί το βασικό, καθοριστικό, παράγοντα στη βιολογική, ψυχική και πνευματική ζωή του ανθρώπου, ενώ διαμέσου αυτής διαμορφώνεται όλη του η υπόσταση. Δεδομένου ότι ο άνθρωπος γεννήθηκε και εξελίχθηκε εντός της, η μεταξύ τους σχέση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως σχέση μητέρας – παιδιού. Μέσα σε αυτή έμαθε να επιβιώνει, να προστατεύεται, να βρίσκει τροφή και να κοινωνικοποιείται. Επιπλέον, η μεταξύ τους αλληλεπίδραση είναι κρίσιμης σημασίας για την ψυχική του υγεία, καθώς βρίσκει ψυχική γαλήνη και ανάπαυση, ξεπερνάει το άγχος που του δημιουργούν οι σύγχρονες, γκρίζων αποχρώσεων, πόλεις και μοιράζεται με την πλάση το αίσθημα της ελευθερίας που ενυπάρχει σε αυτή.

Κι όμως… Σήμερα ο άνθρωπος είναι αποκομμένος από το φυσικό του περιβάλλον, με συνέπεια να απουσιάζει ο απαιτούμενος σεβασμός. Οι δραστηριότητες του έχουν ως αποτέλεσμα την οικολογική καταστροφή σε μη αναστρέψιμο βαθμό, και ως εκ τούτου προκαλούν τη διατάραξη της φυσικής ισορροπίας. Στερείται τις χαρές της φύσης όντας αποτραβηγμένος σε ένα πολυάσχολο και σκληρό περιβάλλον, στο οποίο προσπαθεί να επιβιώσει. Αντί της προστασίας που οφείλει να της παρέχει, δείχνει αδιαφορία και αγνωμοσύνη απέναντι στην προσφορά της, με αποτέλεσμα να γίνεται ο μεγαλύτερος εκμεταλλευτής και δυνάστης της. Με τη στάση του αυτή προκαλεί μόνος του την καταστροφή του, διαταράσσοντας την οικολογική ισορροπία. Η παράβαση των φυσικών νόμων συνεπάγεται την διατάραξη της τάξης και της αρμονίας της Φύσης, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιεί εναντίον της τη μεγαλύτερη αδικία.

Φίλοι μου, έχουμε ως όντα μετατραπεί σε ασεβή και εγωιστικά πλάσματα, με σοβαρή έλλειψη οικολογικής συνείδησης και άκριτη επιδίωξη οικονομικού κέρδους. Η παράβαση αυτής της τάξης και της αρμονίας έχει ως επακόλουθο τα οικολογικά προβλήματα και η «τίσις», η τιμωρία που μας επιβάλλει η φύση για την αδικία που διαπράττουμε εναντίον της είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη, τα έντονα καιρικά φαινόμενα (περίοδοι ξηρασίας, θυελλώδεις ανέμους και θανατηφόρες πυρκαγιές, καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις ή έντονους χιονιάδες). Το τραγικότερο: η μολυσμένη ατμόσφαιρα έχει επιπτώσεις στην υγεία μας (καρκινογενέσεις και άλλες παθήσεις του αναπνευστικού), αλλά και δυσμενή επίδραση στα υπόλοιπα ζώα και φυτά, μια και όπως υπονομεύεται η υγεία των ανθρώπων, έτσι μειώνεται και η ποιότητα ζωής των άλλων έμβιων οργανισμών.

Τι τραγικό; Επιδιώκουμε ποιότητα στη ζωή μας, εκμεταλλευόμενοι βάναυσα τη Μητέρα μας Φύση, αλλά προεικονίζουμε με μαθηματική ακρίβεια την καταστροφή μας ως είδος.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Με τη λέξη «ανθρώπου», δεν εννοώ τον ανόητο που αποφάσισε εκείνη τη- μοιραία, όπως αποδείχτηκε- μέρα με τόσα μποφόρ αέρα να κάψει ξερόχορτα (!), αλλά το ον «Άνθρωπος» γενικότερα.

[3] Δήλωση του αναπληρωτή υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Νίκο Τόσκα σε συνέντευξη τύπου στις 26/7/2018. 

[4] Πολύ κατατοπιστικό για τη σκοπιμότητα εξουσίας των πολιτικών κομμάτων το κείμενο του συναδέλφου στον Π.Τ. με το όνομα (ή ψευδώνυμο;) «Αγραφιώτης», στις 8/8/2018 με τίτλο «Δεν συνεργάστηκαν».