ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: Μέρος Β’

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Επηρεασμένος από την καθημερινή επικοινωνία με τους μαθητές μου και με πολλούς από τους γονείς τους και λίγες μέρες, πριν δοθεί ο έλεγχος επίδοσης-  βαθμολογία Α΄ Τετραμήνου, νομίζω ότι είναι η κατάλληλη χρονική στιγμή για μια ενδιαφέρουσα- θέλω να πιστεύω- και με ψύχραιμη ματιά αναφορά στην ηλικιακή φάση των μαθητών/ τριών: την εφηβική ηλικία. Η αναφορά αυτή θα ολοκληρωθεί σε τέσσερα κείμενα (για την οικονομία του χώρου που φιλόξενα μου παραχωρείται από τον Π.Τ.).

 

ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: Μέρος Β’

Υπάρχουν τρεις αρχές στην ανθρώπινη ύπαρξη!

Το σύνηθες φαινόμενο σε αυτή τη δύσκολη ηλικιακή φάση (της εφηβείας) είναι οι γονείς να μην μπορούν να επικοινωνήσουν με το παιδί τους. Φοβούνται! Προτιμούν να του πουν να μη σκέφτεται πια τα αδιέξοδα και τη μαυρίλα που νιώθει και περιορίζονται στη «διαπαιδαγώγηση» του: Φάε, διάβασε, πλύσου, μη βγεις, μην επαναστατείς, να είσαι επιμελής, μη σε απασχολούν τέτοια ερωτήματα για τη ζωή,  το σώμα, τον έρωτα, επικεντρώσου στο σχολείο, τα φροντιστήρια, μείνε στο σπίτι να σε προσέχουμε κλπ. Είναι σαν να υπάρχει μια κηλίδα, ένα μαύρο σύννεφο στη καρδιά του εφήβου και να αποφεύγουμε να τη βλέπουμε. Σε αυτό ακριβώς το σημείο είναι που οι περισσότεροι από μας «βραχήκαμε», όταν οι ίδιοι βρισκόμασταν στην εφηβεία και ίσως κάποιοι μέχρι σήμερα παραμένουμε «μουσκεμένοι»[2].  Δε «μάθαμε» σωστά τον εαυτό μας!

Υπάρχουν τρεις αρχές στην ανθρώπινη ύπαρξη: η αρχή της σκέψης, η αρχή της ομιλίας (ρήσης) και η αρχή της πράξης[3]. Αυτό που χρειάζεται ενθάρρυνση είναι το δεύτερο, η ρήση. Η ενθάρρυνση στον έφηβο να μιλήσει και με αυτό τον τρόπο να αντέξει να ακούσει πιο είναι το μερίδιο ευθύνης του. Να του παράσχουμε τη δυνατότητα να υπερβεί αυτό που τον πονά (η ευθύνη του είναι ότι το αποφεύγει) και έτσι να αποδεσμευτεί από το πάθος της Άγνοιας. Οι ενήλικες λίγο ή πολύ φέρουν αυτό το σύμπτωμα από την εφηβεία τους. Το φόβο του πόνου και το πάθος για την άγνοια. Γι’ αυτό και αντιστέκονται στη θεραπεία! Αποφεύγουν να βρεθούν στη θέση της ρήσης, να μιλήσουν για τον εαυτό τους, για τον πόνο στον εαυτό τους, ώστε κάποτε να τον υπερβούν.

Οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σχεδόν όλη τους τη ζωή κολλημένοι σε μια εφηβική στάση, τη σιωπή. Ζουν «κολλημένοι» το σημείο αυτό- ακριβώς πίσω από τον πόνο- έτσι ώστε να μην τον νιώσουν ποτέ. Τελικά, ενώ νομίζουν ότι ζουν ελεύθεροι τη ζωή τους, παραμένουν φυλακισμένοι πίσω από τα κάγκελα της εφηβείας εκεί που βασιλεύει το πάθος για την άγνοια, το «δε θέλω να ξέρω τίποτα γι’ αυτό που με πονά».

Ο εκπαιδευτικός καλείται να βάλει τάξη στο χάος ξέφρενων συμπεριφορών. Ταυτόχρονα καλεί τον έφηβο να διαβάσει, ενώ ακριβώς την ίδια χρονική στιγμή ο έφηβος αγαπά την άγνοια: για το «είναι» του, για τη γνώση, για την ωρίμανση. Αγαπά τη ζωή στο έπακρο και η φύση του τον καλεί σε δράση.

Οι γονείς είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν μπορούν να βοηθήσουν το έφηβο παιδί τους, πόσο μάλλον αφού κατά πάσα πιθανότητα και οι ίδιοι είναι καθηλωμένοι στο ίδιο σημείο: της αγάπης για την άγνοια.  Ένας ειδικός (π.χ. ένας ψυχολόγος) στη δουλειά του αυτό που κάνει είναι να αποδιώχνει τον (λαθεμένο) τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται, ώστε να υποδέχονται τη ΡΗΣΗ, την ομιλία. Να μιλήσει ο άνθρωπος ελεύθερα γι’ αυτά που έως τώρα η σκέψη τού απαγόρευε να πει...

Συνεχίζεται…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Περισσότερα στοιχεία γράφηκαν στο προηγούμενο κείμενο (Π.Τ., Πέμπτη 31 Μαρτίου)

[3] Υποστήριξε σε ένα έργο του ο Αυστροεβραίος φιλόσοφος Martin Buber.

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Επηρεασμένος από την καθημερινή επικοινωνία με τους μαθητές μου και με πολλούς από τους γονείς τους και μια εβδομάδα, πριν δοθεί ο έλεγχος επίδοσης-  βαθμολογία Α΄ Τετραμήνου, νομίζω ότι είναι η κατάλληλη χρονική στιγμή για μια ενδιαφέρουσα- θέλω να πιστεύω- και με ψύχραιμη ματιά αναφορά στην ηλικιακή φάση των μαθητών/ τριών: την εφηβική ηλικία. Η αναφορά αυτή θα ολοκληρωθεί σε τέσσερα κείμενα (για την οικονομία του χώρου που φιλόξενα μου παραχωρείται από τον Π.Τ.).

ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (Μέρος Α’)

Αυτό είναι το σημείο που οι περισσότεροι από εμάς «βραχήκαμε» στην εφηβεία!

Για έξι περίπου χρόνια το σώμα και το μυαλό μας βιώνουν μια ιστορία τρόμου. Μια ορμονική επανάσταση που μας μεταφέρει από τη παιδική ηλικία στη σεξουαλική ωριμότητα. Στο τέλος του τούνελ το κορίτσι γίνεται γυναίκα, το αγόρι άντρας και το σώμα μπορεί να κοιτάξει μπροστά, στη βιολογική ηρεμία της ενηλικίωσης.

Στην εφηβεία το πρώτο ραντεβού αλλαγών είναι οι αισθήσεις και ύστερα το σώμα. Από τη μία οι εσωτερικές αισθήσεις εκρήγνυνται και από την άλλη το σώμα αλλάζει ραγδαία. Πράγματι, η εφηβεία είναι μια πολύ σοβαρή μεταβατική περίοδος που μας επηρέασε για το υπόλοιπο της ζωής μας. Ήταν μια περίοδος άνθισης, περισυλλογής, εσωτερικής μοναξιάς, γνώσης της ζωής. Κάπου εκεί ξεκινούν ερωτήματα σχετικά με τη σκέψη, το σώμα, τη ψυχή, τη κοινωνία, την επιστήμη, τη γνώση, το περιβάλλον, το θάνατο, το νόημα, το μέλλον. Σχεδόν όλοι μας καταφέραμε να φτάσουμε σώοι και αβλαβείς συναισθηματικά ως την εφηβεία, αλλά εκεί- ας το παραδεχτούμε- δυσκόλεψαν τα πράγματα, φίλοι μου. Κάτω από τη μπόρα της εφηβείας «βραχήκαμε» και ίσως κάποιοι μέχρι και σήμερα παραμένουμε «μουσκεμένοι».

Αν η ζωή μας μπορούσε να είναι ταινία, το κομμάτι της εφηβείας θα είχε σκηνές τρόμου, αγωνίας, πλοκής. Γιατί είναι αυτό ακριβώς το ηλικιακό σημείο που, ενώ τιτίβιζαν πουλάκια και ο ήλιος ζέσταινε τη ζωή μας, ξαφνικά ξέσπασε μια επιθετική καταιγίδα στο σώμα και τις αισθήσεις μας που κράτησε έξι χρόνια (11-17)! Τέλος, ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε στην εφηβεία είναι μοναδικός. Δεν κάνουμε καμιά προσπάθεια να εξαφανίσουμε το σύμπτωμα, δε μπορούμε να κρυφτούμε, είμαστε ανοικτοί, κατοικούμε στην ανοικτή περιοχή του εαυτού μας.

Ο έφηβος είναι ένας αφοπλισμένος και ταραγμένος άνθρωπος. Δεν μπορεί να περιγράψει με λέξεις αυτό που αισθάνεται στο σώμα του. Ο έφηβος νιώθει μίσος για τα «πρέπει» των γονιών του και κάτι τον σπρώχνει έξω από την οικογένειά του. Έχει τη τάση, την ώθηση να ζήσει την αληθινή ζωή του. Είναι, επίσης, η στιγμή που νιώθει ντροπή για τον εαυτό του και αυτή είναι μια σημαντική στιγμή στην εφηβεία, που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην άγνοια. Δεν μπορεί και δε θέλει να ξέρει τίποτε για τον εαυτό του! Αυτός είναι ο λόγος που σε αυτή τη περίοδο συναντάμε, δυστυχώς, και απόπειρες αυτοκτονίας. Προέρχεται από το γεγονός ότι ο έφηβος νιώθει έντονα συναισθήματά, αλλά δεν ξέρει, πρώτον να τα αποκωδικοποιεί και, δεύτερον, να τα ελέγχει.

Το σύνηθες φαινόμενο είναι οι γονείς να μην μπορούν να επικοινωνήσουν με το παιδί τους σε αυτή τη δύσκολη μετάβαση. Φοβούνται! Προτιμούν να του πουν να μη σκέφτεται πια τα αδιέξοδα και τη μαυρίλα που νιώθει και περιορίζονται στη «διαπαιδαγώγηση» του. Φάε, διάβασε, πλύσου, μη βγεις, μην επαναστατείς, να είσαι επιμελής, μη σε απασχολούν τέτοια ερωτήματα για τη ζωή, το σώμα, τον έρωτα, επικεντρώσου στο σχολείο, τα φροντιστήρια, μείνε στο σπίτι να σε προσέχουμε κλπ. Είναι σαν να υπάρχει μια κηλίδα, ένα μαύρο σύννεφο στη καρδιά του εφήβου και εμείς οι ενήλικοι να αποφεύγουμε να τη βλέπουμε.

Αυτή η αποφυγή αφορά και τον έφηβο και τον γονιό. Ειδικά σε περίοδο μαυρίλας και τάσης για αυτοκτονία, οι γονείς προτιμούν να πουν στον έφηβο να μη σκέφτεται πια, ότι δε χρησιμεύει σε τίποτα να σκέφτεσαι τη μαυρίλα, ενώ ο καλύτερος τρόπος είναι η ενθάρρυνση να μιλήσει γι’ αυτό, ώστε να αποκτήσει μία «γνώση». Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που και οι περισσότεροι από εμάς «βραχήκαμε» στην εφηβεία…

Συνεχίζεται…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο στην εφημερίδα της Καρδίτσας "Πρωινός Τύπος". (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; (Α’ ΜΕΡΟΣ)

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; [1]  (Α’ ΜΕΡΟΣ)

 [...] Με την ευτυχία συμβαίνει ό,τι ακριβώς και με τον Ήλιο ή το Θάνατο: δεν μπορούμε να την κοιτάξουμε κατάφατσα. Μόλις θελήσουμε να την πιάσουμε, εξαφανίζεται. Ξέρουμε πολύ καλά πότε είμαστε δυστυχείς, εκνευρισμένοι, θυμωμένοι ή θλιμμένοι, αλλά δε συνειδητοποιούμε πότε είμαστε ευτυχισμένοι, παρά μόνον όταν πια η κατάσταση αυτή αποτελεί παρελθόν. Ωστόσο, την αναζητούμε σαν να επρόκειτο για μια κρυμμένη διάσταση, μια χώρα που θέλουμε να κατακτήσουμε, την κυνηγάμε σαν ένα άγριο θήραμα. Για να πετύχουμε το σκοπό μας, καθηγητές σε σοβαρά πανεπιστήμια μελετούν το θέμα, ενώ δημιουργήθηκαν ήδη κλινικές γέλιου, καταστρώθηκαν κυβερνητικά σχέδια, επιστήμονες ανατέμνουν τον εγκέφαλο, για να εντοπίσουν τη ζώνη ευτυχίας, χάπια διατίθενται, όπως τα περίφημα Προζάκ...

Φαίνεται, τελικά, πως θεωρούμε την ευτυχία αναφαίρετο δικαίωμά μας. Όσοι, όμως, νομίζουν πως μπορούν να την αγοράσουν με το χρήμα, απατώνται, γιατί είναι πλέον σίγουρα πως η ευτυχία δεν αγοράζεται. Όχι μόνο το να κατέχεις όλο και περισσότερα υλικά αγαθά δεν προσφέρει πραγματική ικανοποίηση, αλλά επί πλέον εκείνοι που έθεσαν τον πλουτισμό ως προτεραιότητα στη ζωή τους γρήγορα αντιμετώπισαν το άγχος και την κατάθλιψη σε ασυνήθιστο βαθμό και συγχρόνως είδαν μειωμένη την αίσθηση της ευμάρειας. Το ίδιο ισχύει για εκείνους που αναζητούν, πέρα από οτιδήποτε άλλο, τη δόξα και το να γίνουν ελκυστικοί πάση θυσία. Σε ψυχολογικό μάλιστα επίπεδο φαίνεται πως δεν τα καταφέρνουν καλύτερα από εκείνους που αντί για δόξα επιδιώκουν να δημιουργήσουν στενές σχέσεις με τους άλλους, να αναπτύξουν τη δική τους ταυτότητα ή να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους.

Πράγματι, παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει πως ούτε τα έσοδα ούτε η ομορφιά έχουν σχέση με την αίσθηση της ευζωίας, αλλά ο Ρίτσαρντ Ράιαν, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ράτσεστερ, έκανε ακόμη πιο ανησυχητικές ανακαλύψεις. Σε τρεις έρευνες, που δημοσιεύτηκαν σε σημαντικά έντυπα Ψυχολογίας και που συμπληρώνονται συνεχώς, οι ερευνητές σκιαγραφούν ένα πολύ σκοτεινό πορτρέτο όσων δίνουν προτεραιότητα στους «συμβατικούς στόχους», όπως το χρήμα, τη δόξα ή την ομορφιά. Αυτά οι άνθρωποι όχι μόνο πέφτουν πιο συχνά σε κατάθλιψη από τους υπόλοιπους ανθρώπους, αλλά παρουσιάζουν και μεγαλύτερες διαταραχές συμπεριφοράς.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία ύστερα από τόσες μελέτες και έρευνες; Μήπως στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή; Όλοι ψάχνουμε να βρούμε τις αιτίες του ανικανοποίητου και η ζωή μας γίνεται ένα ταξίδι σε αναζήτηση του εαυτού μας, με την πρόθεση να βρούμε στη διαδρομή την ευτυχία. Αλλά κανείς δεν ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται. Η ευτυχία είναι ένα υποπροϊόν, μια έννοια που παραμένει ανάμεσα στις γραμμές, είναι σαν μια σκιά. Με την ψυχοθεραπεία μπορούμε ίσως να βρούμε τις αιτίες του πόνου ή της κακοδαιμονίας μας και συνειδητοποιώντας τες να ξαναπάρουμε τη ζωή στα χέρια μας. Αλλά αυτό δε σημαίνει πως βρίσκουμε και την ευτυχία. Εκείνος που ισχυρίζεται πως είναι ευτυχισμένος είναι αυτός που έχει πολλές δραστηριότητες. Σ' αυτό καταλήγουν όλες οι επιστημονικές έρευνες για την ευτυχία. Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν πάντα κάποιο σκοπό στη ζωή τους.

Επομένως, «συνταγή» για την ευτυχία δεν υπάρχει. Υπάρχουν, όμως, στοιχεία  τα οποία αποκαλύπτουν ορισμένα «συστατικά» της που μπορούν να μας βοηθήσουν να την πλησιάσουμε: Ένα ποδήλατο, μια συναυλία, η οικογένειά μας, μια γνωριμία με έναν άγνωστο ή μια ευγενική πράξη είναι η αρχή για να… αισθανθούμε μέσα μας κάπως ευτυχισμένα... 

Πάντως, «ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία». Οι Μπακούτου, μια φυλή του Κογκό, είναι βέβαιο ότι το γνωρίζουν αυτό. Γι’ αυτό ανέκαθεν θεωρούσαν τη λογική του λευκού ανθρώπου λιγάκι «παλαβή».

                                    Συνεχίζεται…[2]

---

[1] Το κείμενο είναι του Βίκης Τσιώρου, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11-8-1999, διασκευασμένο από μένα.

[2] Στο επόμενό μας κείμενο, το Σάββατο 2/2.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; (β’ ΜΕΡΟΣ)

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                        tokinitro.blogspot.com (ΤΟ ΚΙΝΗΤΡΟ)

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία;   (β’ ΜΕΡΟΣ)

 Εποχή διακοπών σε ένα ψαροχώρι: Αμερικανός επιχειρηματίας παρακολουθεί ντόπιο ψαρά να βγαίνει από τη βάρκα του με μικρή ψαριά.

«Γιατί δε μένεις λίγο ακόμη στη θάλασσα, να πιάσεις περισσότερα ψάρια;» ρωτά ο επισκέπτης.

«Μ΄ αρέσει να περνώ την ώρα μου με τα παιδιά μου, να παίρνω τον υπνάκο μου με τη γυναίκα μου, να παίζω κιθάρα με τους φίλους μου», απαντά ο Μεξικανός.

Ο Αμερικανός δεν εντυπωσιάζεται. «Βρε κακομοίρη! Σκέφτηκες ποτέ πως, αν δούλευες σκληρότερα, θα μπορούσες να αγοράσεις και δεύτερη βάρκα κι σιγά- σιγά ολόκληρο στόλο;».

«Οπότε;», ρωτά ο ψαράς.

«Δεν καταλαβαίνεις; Θα ’φευγες από αυτήν τη μιζέρια, κακόμοιρε! Θα μπορούσες να γίνεις επικεφαλής μιας μεγάλης εταιρείας, να μετακομίσεις στη Νέα Υόρκη και να μπεις στη Γουώλ Στρητ. Με την πάροδο των χρόνων θα μπορούσες να πουλήσεις τις μετοχές σου και να γίνεις πάμπλουτος».

«Κι ύστερα απ’ όλα αυτά, σενιόρ;», ρωτά ο ψαράς.

«Ύστερα έρχεται το καλύτερο!», απαντά ο επιχειρηματίας. «Παίρνεις σύνταξη. Μετακομίζεις σ’ ένα μεξικάνικο ψαροχώρι. Παίρνεις τον υπνάκο σου με τη γυναίκα σου και παίζεις με τα παιδιά σου...».

«Ευχαριστώ, σενιόρ, για τις συμβουλές σου.», απαντά ο ψαράς απομακρυνόμενος. «Προτιμώ, όμως, να περνώ αυτές τις ευτυχισμένες στιγμές, όχι όταν θα βγω στη σύνταξη, αλλά τώρα που είμαι νέος, και ας μείνω για πάντα φτωχός!».

Είμαι βέβαιος πως πολλοί αναγνώστες του κειμένου θα διαφωνούν απόλυτα (ή εν μέρει) με τη θέση μου αυτή (ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία). Όμως, οι έρευνες είναι ξεκάθαρες: πλούτος και ευτυχία συνήθως δεν πάνε μαζί. Όποιος επισκέπτεται την Ευρώπη απορεί με τα σοβαρά πρόσωπα και τα σουφρωμένα φρύδια των ανθρώπων στις πιο ευημερούσες χώρες. Στην Κούβα μαγεύεται από το γέλιο, το γλέντι και το διάχυτο έρωτα, που βλέπει σ’ αυτόν το φτωχό λαό. Κατά τη δεκαετία το ’80, ζητήθηκε από Δυτικοευρωπαίους να απαντήσουν στη «μητέρα όλων των ερωτήσεων»: είστε ευτυχισμένοι; Οι Γερμανοί, -οι πλουσιότεροι- αποδείχτηκαν οι πιο δυστυχισμένοι. Οι Ιρλανδοί και οι Πορτογάλοι-οι φτωχότεροι- φάνηκαν οι πιο ευτυχισμένοι. Το 1998 παγκόσμια έρευνα της Αgnus Reid Group κατέληξε στη διαμόρφωση ενός Δείκτη Ελπίδας ζητώντας από τους ανθρώπους να απαντήσουν πόσο αισιόδοξοι ένιωθαν για το μέλλον. Η απαισιοδοξία κυριάρχησε στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις χώρες εκατέρωθεν του Ρήνου. Στη Γερμανία (κατά κεφαλή ΑΕΠ 28.000 δολάρια τότε, 49.500 τώρα), μόλις το 18% των ερωτηθέντων έβλεπαν το μέλλον με προσμονή και στη Γαλλία (26.000 δολάρια τότε, 41.300 τώρα) το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 17%. Αντίθετα, Νότια Αφρική (3.500 δολ.) και Βραζιλία (4.400 δολ) τοποθετήθηκαν στο 42% και 64% του Δείκτη Ελπίδας.

Δεν είναι καινούριο το συμπέρασμα ότι η σχέση μεταξύ υλικής ευημερίας και συναισθηματικής ισορροπίας είναι μάλλον αντιστρόφως ανάλογη. Όταν ο Ιησούς διακήρυξε ότι «ουκ επ΄ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος», υπενθύμισε σε όλους όσοι θεωρούν τον άνθρωπο μόνο ως homo economicus τις υλιστικές παρωπίδες τους. «Πλούσιε, αναρωτήσου, αν είσαι ευτυχισμένος, και αμέσως θα βγεις από την ψευδαίσθησή σου» έγραφε ο Τζον Στιούαρτ Μιλ.

Με τη συνειδητοποίηση ότι «ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία» ζητείται πλέον ένα νέο μέτρο για την ανθρώπινη ανάπτυξη. Η σημερινή κλίμακα, ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, ταξινομεί τις χώρες με βάση το κατά κεφαλή εισόδημα, το ποσοστό γνώσης, ανάγνωσης και γραφής και τον προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Αυτά τα κριτήρια- τι έκπληξη!- επέλεξαν άνθρωποι με υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα, υψηλά επίπεδα γνώσης γραφής και ανάγνωσης και υψηλό προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Στο δείκτη αυτό μια χώρα με μεγάλο ποσοστό αναλφάβητων, αγροτών, ψαράδων, υλοτόμων κ.τ.λ. βαθμολογείται στην ουσία με μηδέν. Μια χώρα νευρωτικών με δύο διδακτορικά έκαστος, που ζουν ως τα 90 χρόνια τους, βαθμολογείται με άριστα…

Οι Μπακούτου, φυλή του Κογκό, ανέκαθεν θεωρούσαν τη λογική του λευκού ανθρώπου λιγάκι «παλαβή». Τον αποκαλούν «νυχτερίδα που αποφασίζει να πετάξει, αλλά δεν ξέρει που να πάει»! Αν ισχύει η ιστορία που γράψαμε στην αρχή το ίδιο πιστεύουν και πολλοί Μεξικανοί.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο στην εφημερίδα της Καρδίτσας "Πρωινός Τύπος". (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

ΕΡΓΑΣΙΑ στη Νεοελ. Γλώσσα Β' Τάξη (5ου Γυμνασίου)

ΑΣΚΗΣΗ: Να δηλώσετε την διάθεση των παρακάτω υπογραμμισμένων ρημάτων.

1.      Το κτήριο καταστράφηκε ολοσχερώς από τον σεισμό.

2.      Η Μαρία κοιμάται.

3.      Οι συνάδελφοί μου με κοροϊδεύουν, επειδή πηγαίνω στη δουλειά με πουκάμισο και γραβάτα.

4.      Λούζομαι κάθε πρωί, πριν πάω στο γραφείο.

5.      Του αρέσει να κάθεται στο μπαλκόνι τα απογεύματα και να πίνει τον καφέ του.

6.      Ο Γιώργος χαϊδεύει ένα σκυλάκι.

7.      Τα λουλούδια φυτεύτηκαν από τον κηπουρό.

8.      Η Ελένη χτενίζει την κούκλα της.

9.      Η Ελένη κουρεύτηκε από τη μαμά της.

10.  Η Ελένη χτενίζεται πριν πάει στο σχολείο της.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; (γ’ ΜΕΡΟΣ- τελευταίο)

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία;   (γ’ ΜΕΡΟΣ- τελευταίο)

 Οι Μπακούτου, φυλή του Κογκό, ανέκαθεν θεωρούσαν τη λογική του λευκού ανθρώπου λιγάκι «παλαβή». Τον αποκαλούν «νυχτερίδα που αποφασίζει να πετάξει, αλλά δεν ξέρει που να πάει»! Στο προηγούμενο κείμενό μας[2] διαπιστώσαμε πως μάλλον το ίδιο πιστεύουν και πολλοί Μεξικανοί.

Φαίνεται, όμως, πως εκτός από τους Μπακούτου και τους Μεξικανούς και οι δικοί μας γονείς και παππούδες πίστευαν το ίδιο, εάν πιστέψουμε την παρακάτω ιστορία που «έρχεται» από τη Νάξο στα τέλη του 19^ου αιώνα.

Ήταν ένας φτωχός με πολλά παιδιά και δούλευαν με τη γυναίκα του όλη μέρα. Κάθε βράδυ που ήταν κουρασμένοι, ήθελαν να φάνε το ψωμάκι τους ήσυχα κι αγαπημένα, κι έπειτα να πιάσει ο πατέρας τη λύρα του να χορεύουν τα παιδιά και να περνούν ζωή αγγελική.

Δίπλα κάθουνταν ένας πλούσιος, και σαν άκουε κάθε βράδυ τα γέλια και τις χαρές του φτωχού, παραξενεύονταν: «πώς εγώ μαθές να μην είμαι ευχαριστημένος κι αναπαμένος σαν αυτόν, όλη μέρα τσάπα και κασμά αλλά το βράδυ γλέντι». Το ξανασκέφτεται και λέει: «Θα του δώσω γρόσια, να δω τι θα κάνει».

Πάει την άλλη μέρα, βρίσκει το φτωχό, και του λέει:

- Επειδή σε ξέρω τίμιο άνθρωπο, να, σου δίνω χίλια γρόσια ν’ ανοίξεις εμπορικό κατάστημα ή ό,τι άλλο θες, κι αν πλουτίσεις, μου τα δίνεις, ειδεμή σου τα χαρίζω.

Όλη μέρα πια ο φτωχός, εσυλλογιόταν τι να κάνει τόσα γρόσια. Τα φέρνει από δω, τα φέρνει από κει: «ν’ ανοίξω πραματευτάδικο; να τα βάλω στον τόκο; να πάρω αμπελοχώραφα;».

Έρχεται το βράδυ, ούτε λύρα να πιάσει, μιλιά  τσίχ δεν έκαναν τα παιδιά του. Να γελάσουν, τα μάλωνε· όλη νύχτα δεν έκλεισε μάτι απ’ τη συλλογή (σκέψη). Την άλλη μέρα ούτε σε μεροκάματα να πάει ούτε πουθενά έξω από τη συλλογή. Τον ερωτά η γυναίκα του τι έχει; να τον κάνει να γελάσει· αυτός την εμάλωσε, να τον αφήσει ήσυχο!

O πλούσιος, περνά μια βραδιά, περνά άλλη, περνούν τρεις, ούτε λύρα πια άκουε ούτε γέλια, ούτε χορό των παιδιών.

Το πρωί βλέπει το φτωχό κι έρχεται:

- Να, χριστιανέ μου, τα γρόσια σου, κι ούτε αυτά θέλω ούτε τη σκοτούρα τους.

Από τότε, πάλι χαρούμενος στο σπίτι του, ο φτωχός έπαιζε τη λύρα, χόρευαν τα παιδιά του, σαν και πρώτα, και το άλλο πρωί στη δουλειά!

Είμαι βέβαιος πως πολλοί αναγνώστες του κειμένου θα διαφωνούν απόλυτα (ή εν μέρει) με τη θέση μου αυτή (ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία). Εξάλλου, οι έρευνες είναι ξεκάθαρες: πλούτος και ευτυχία συνήθως δεν πάνε μαζί. Όποιος επισκέπτεται την Ευρώπη απορεί με τα σοβαρά πρόσωπα και τα σουφρωμένα φρύδια των ανθρώπων στις πιο ευημερούσες χώρες.

Δεν είναι καινούριο το συμπέρασμα ότι η σχέση μεταξύ υλικής ευημερίας και συναισθηματικής ισορροπίας είναι μάλλον αντιστρόφως ανάλογη. Όταν ο Ιησούς διακήρυξε ότι «ουκ επ΄ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος», υπενθύμισε σε όλους όσοι θεωρούν τον άνθρωπο μόνο ως homo economicus τις υλιστικές παρωπίδες τους. «Πλούσιε, αναρωτήσου, αν είσαι ευτυχισμένος, και αμέσως θα βγεις από την ψευδαίσθησή σου» έγραφε ο Τζον Στιούαρτ Μιλ.

Με τη συνειδητοποίηση ότι «ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία» ζητείται πλέον ένα νέο μέτρο για την ανθρώπινη ανάπτυξη, πολύ διαφορετικό από τη σημερινή κλίμακα, το Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών, που ταξινομεί τις χώρες με βάση το κατά κεφαλή εισόδημα, το ποσοστό γνώσης, ανάγνωσης και γραφής και τον προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Αυτά τα κριτήρια- τι έκπληξη!- επέλεξαν άνθρωποι με υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα, υψηλά επίπεδα γνώσης γραφής και ανάγνωσης και υψηλό προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Στο δείκτη αυτό μια χώρα με μεγάλο ποσοστό αναλφάβητων, αγροτών, ψαράδων, υλοτόμων κ.τ.λ. βαθμολογείται στην ουσία με μηδέν. Μια χώρα νευρωτικών με δύο διδακτορικά έκαστος, που ζουν ως τα 90 χρόνια τους, βαθμολογείται με άριστα....

.....................................................................................................................

Και που λες Ευτυχία - Αντώνης Καλογιάννης

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Τετάρτη και Σάββατο. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Βλέπε Π.Τ. Σάββατο 2/2, σελ. 3.

ΕΡΓΑΣΙΑ στη Νεοελ. Γλώσσα Α' Τάξη (5ου Γυμνασίου)

ΕΡΓΑΣΙΑ στη Νεοελ. Γλώσσα Α' Τάξη (5ου Γυμνασίου)

1^η ΑΣΚΗΣΗ: Να δηλώσετε την διάθεση των παρακάτω υπογραμμισμένων ρημάτων.

                                                 Ενεργητική, Παθητική,  Μέση, Ουδέτερη

1.      Το κτήριο καταστράφηκε ολοσχερώς από τον σεισμό. →

2.      Η Μαρία κοιμάται.

3.      Οι συνάδελφοί μου με κοροϊδεύουν, επειδή πηγαίνω στη δουλειά με πουκάμισο και γραβάτα. →

4.      Λούζομαι κάθε πρωί, πριν πάω στο γραφείο. →

5.      Του αρέσει να κάθεται στο μπαλκόνι τα απογεύματα. →

6.      Ο Γιώργος χαϊδεύει ένα σκυλάκι. →

7.      Τα λουλούδια φυτεύτηκαν από τον κηπουρό. →

8.      Η Ελένη χτενίζει την κούκλα της. →

9.      Η Ελένη κουρεύτηκε από τη μαμά της. →

10.  Η Ελένη χτενίζεται πριν πάει στο σχολείο της. →

2^η ΑΣΚΗΣΗ: Σε τι χρόνο και τι φωνή βρίσκονται τα παρακάτω ρήματα;

Ρήμα	Χρόνος	Φωνή (Ενεργητική ή Παθητική;)
έχω ζαλίσει
ντρέπομαι
θα χτενιστώ
έβαψες
θα έχω δανειστεί
τηλεφώνησες
θα ντύνομαι
πλύθηκα
έχω ακούσει
ντρέπομαι