Διαδίκτυο (Ίντερνετ): η ύπουλη μορφή εξάρτησης των νέων

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                    

Αφόρμηση για το σημερινό κείμενό μου αποτελούν δύο γεγονότα. Πρώτον, η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου που γιορτάστηκε την περασμένη Τρίτη 6/2 ταυτόχρονα σε 160 χώρες σε όλο τον κόσμο με κεντρικό σύνθημα: «Δημιούργησε, επικοινώνησε και μοιράσου με σεβασμό. Ένα καλύτερο διαδίκτυο ξεκινά από εσένα». Δεύτερον, η εμπειρία μου ως εκπαιδευτικός στο μέγεθος της εξάρτησης που έχουν οι μαθητές/τριες, εφηβικής κυρίως ηλικίας, από το facebook και τα διαδικτυακά παιχνίδια (ατομικά ή ομαδικά).

Διαδίκτυο (Ίντερνετ): η ύπουλη μορφή εξάρτησης των νέων

Το Ίντερνετ είναι πλέον μία νέα πραγματικότητα με αδιαμφισβήτητη σημασία για την επικοινωνία και πληροφόρηση στη σύγχρονη κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η επαφή με το Ίντερνετ ή Διαδίκτυο έχει αναδυθεί σαν μια νέα μορφή εξάρτησης που συναντά κανείς σε κάθε ηλικία, αλλά κυρίως στους νέους και εφήβους (10-17 ετών).

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη «Πανελλήνια Έρευνα στο Μαθητικό Πληθυσμό για τη Χρήση Εξαρτησιογόνων Ουσιών και άλλες Εξαρτητικές Συμπεριφορές»[2], η οποία διεξήχθη το 2015 μεταξύ 3.202 μαθητών της Α΄ Λυκείου (16 ετών), το 15,1% (περίπου ένας στους έξι μαθητές) ήταν –με βάση τις απαντήσεις τους– ψηλά στην κλίμακα των συμπεριφορών παθολογικής χρήσης του Διαδικτύου. Πιο μεγάλο ήταν το ποσοστό στα κορίτσια (19%), που ασχολούνται κυρίως με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ τα αγόρια (11%) παίζουν κυρίως ηλεκτρονικά παιχνίδια. Το 40,5% των 16άρηδων απάντησε πως συχνά ή πολύ συχνά «μπαίνει στο Διαδίκτυο, όταν νιώθει άκεφος/η», ενώ το 35,9% «για να ξεφύγει από τις στενοχώριες».

Χαρακτηριστικές εκφάνσεις της εξάρτησης αυτής είναι, καταρχάς, οι νέοι να μένουν πολύ περισσότερο χρόνο στο Ίντερνετ απ’ ό,τι είχαν αρχικά αποφασίσει (20,8% παραδέχεται πως του «συμβαίνει να δυσκολεύεται να βγει από το Διαδίκτυο»). Επιπλέον, να είναι εκνευρισμένοι ή με πεσμένη διάθεση, όταν είναι εκτός Διαδικτύου. Ακόμη, ομολογούν ότι έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους για δραστηριότητες που παλιά τους άρεσαν, όπως χόμπι, σπορ, επαφές με φίλους. Τέλος, η σχολική τους επίδοση μπορεί να έχει πέσει, ή πάντως να παραμένει στάσιμη, να έχουν αλλάξει οι συνήθειες του ύπνου τους και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις να παραμελούν την προσωπική τους υγιεινή.

Είναι, βέβαια, γεγονός ότι κάθε εξάρτηση υπάρχει, γιατί καλύπτει βασικές ψυχολογικές ανάγκες του εξαρτημένου ατόμου[3]. Έτσι, και η εξάρτηση από το Ίντερνετ παίζει σημαντικό ρόλο «βοηθώντας» τον νέο να ξεχαστεί, να αποφύγει δύσκολα συναισθήματα και καταστάσεις της ζωής του, αφού η χρήση του Ίντερνετ υποτίθεται πως «προσφέρει» φυγή σε μια άλλη πραγματικότητα, κάτι που γενικότερα επιζητά ένας νέος.

Ένα άλλο συγκλονιστικό δεδομένο της σύγχρονης εποχής είναι πως οι γονείς χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα σε ποσοστό (κατά 60%) μεγαλύτερο από αυτό των παιδιών τους[4]! Και είναι συγκλονιστικό δεδομένο, γιατί καταλαβαίνετε, φίλοι μου, πως  το πρότυπο είναι πολύ σημαντικό σε αυτές τις ηλικίες, οπότε τα παιδιά  «ό,τι βλέπουν στους γονείς τους κάνουν». Ταυτόχρονα, όμως, και παρά τη δική τους συμπεριφορά σε ό,τι αφορά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, το παράδοξο είναι πως απαντώντας σε αντίστοιχο ερώτημα, οι ίδιοι αυτοί γονείς είναι που ανησυχούν σε ποσοστό άνω του 80% ότι η προσωπικότητα των παιδιών τους αλλάζει μέσα από τη χρήση των κοινωνικών δικτύων!

Όπως και αν έχει όμως, οι γονείς μπορούν να παίξουν αποφασιστικό ρόλο στον εντοπισμό και αντιμετώπιση της εξάρτησης, παρακολουθώντας και ελέγχοντας διακριτικά αλλά σταθερά την ενασχόληση των παιδιών τους με το Ίντερνετ. Σ’ αυτό βοηθάει, πρώτον, να είναι το κομπιούτερ σε κοινόχρηστο χώρο. Δεύτερον, να εξοικειωθούν οι ίδιοι με το Διαδίκτυο και, τρίτον, να κρατούν ανοιχτά «κανάλια» επικοινωνίας με τα παιδιά τους, συζητώντας ποιες ιστοσελίδες επισκέφτηκαν και τί τους άρεσε. Ακόμη, είναι απαραίτητο να βάζουν όρια στη χρήση του Ίντερνετ και να ενθαρρύνουν την ενασχόληση των παιδιών τους και με άλλες δραστηριότητες. Ωστόσο, η σημαντικότερη δικλείδα ασφαλείας που μειώνει τον κίνδυνο αυτής (ή όποιας άλλης εξάρτησης) είναι η ζεστή, υποστηρικτική σχέση με το παιδί.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Διευθυντής: Κ. Ν. Στεφανής).

[3] Σοφία Μεσσάρη, Κλινική Ψυχολόγος και Οικογενειακή Θεραπεύτρια Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι".

[4] Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου.

Μια αναφορά στον προπονητή ΓΙΩΡΓΟ ΒΑΖΑΚΑ

                                                                                                      

  

Ψύχραιμη ματιά

 Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                       

Μια αναφορά στον προπονητή ΓΙΩΡΓΟ ΒΑΖΑΚΑ

Όταν τον Ιούλιο του 2017 ξανάρθε[2] στην Καρδίτσα ως προπονητής της ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ο Γιώργος Βαζάκας, κουβαλούσε μαζί του πέρα από την τεράστια επαγγελματική του εμπειρία και το θάρρος της γνώμης. Από την πρώτη του παρουσία στα Μ.Μ.Ε.[3] ο 57χρονος τεχνικός δε μάσησε τα λόγια του. Παραδέχτηκε τη μεταβατική χρονική περίοδο που διανύει η ομάδα που αποδέχτηκε την πρόταση να την καθοδηγήσει, επισημαίνοντας ότι αναζητήθηκαν οι καλύτερες δυνατές επιλογές σε παίχτες με κριτήριο να «ματώνουν» για τη φανέλα.

Επιπλέον, επισήμανε με έμφαση ότι η Αναγέννηση θα πορευτεί με σκοπό την οικονομική της υγεία και πως έφτασε η στιγμή με σκληρή δουλειά να αλλάξει στόχο και να επιδιώξει υψηλότερα πλασαρίσματα φέτος σε σχέση με τον αγώνα «επιβίωσης» στην κατηγορία τα προηγούμενα χρόνια. Τέλος, δήλωσε ευθαρσώς πως επιθυμία του είναι μέσα από το δυναμικό ποδόσφαιρο που θα επιδιώξει να παρουσιάσει το σύνολό του να επιστρέψει ο φίλαθλος κόσμος της Καρδίτσας στο γήπεδο. Και αυτά που δήλωσε βάλθηκε να τα πραγματοποιήσει. Πήγε σε σχολεία, μιλώντας με τη μαθητιώσα νεολαία, μιλάει καθημερινά με τους φιλάθλους, δίνει συνέντευξη με αυτόν το χειμαρρώδη μα άμεσο λόγο που τον χαρακτηρίζει.

Εσείς τι λέτε, φίλοι μου, καθώς «κλείνει» σε 15 μέρες ο πρώτος γύρος του πρωταθλήματος; Τα καταφέρνει; Εγώ έτσι νομίζω. Η ομάδα βρίσκεται στην πρώτη 8άδα και πάντως μακριά από τη ζώνη του υποβιβασμού, ο κόσμος αρχίζει να επιστρέφει στο γήπεδο[4], ενώ τα παιδιά που επιλέγει κάθε φορά να παίξουν δίνουν ό,τι περισσότερο μπορούν. Το σπουδαιότερο: Κράτησε ενωμένα αυτά τα παιδιά, όταν τα πράγματα ήταν δύσκολα, με τη μεγάλη καθυστέρηση στις πληρωμές, χωρίς να κρύψει το μεγάλο πρόβλημα. Εκείνο που θαυμάζω σε αυτόν τον προπονητή είναι οι «σφικτές» άμυνες[5], το δυναμικό ποδόσφαιρο που παίζει κάθε ομάδα που αναλαμβάνει[6], και- το σημαντικότερο- δεν αλλάζει τη φιλοσοφία του ως προπονητής, τολμώ να πω και ως άνθρωπος.

Για του λόγου το αληθές σας παραθέτω μια δήλωσή του ως προπονητής της Λαμίας μετά από τον αγώνα της ομάδας του στα Τρίκαλα (Α.Ο. ΤΡΙΚΑΛΑ- ΛΑΜΙΑ= 1-1, Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 2015): «Εύχομαι στα Τρίκαλα να βγουν στην Α΄ Εθνική γιατί είναι από τις λίγες ομάδες που έχουν τόσο κόσμο και δικαιούνται να πάει στην Α΄ Εθνική. Ο Γιαλιάς (σημείωση: Πρόεδρος της τρικαλινής ομάδας τότε) είναι ένας καλός επιχειρηματίας. Μπορεί εμένα να με στέρησε να δουλέψω στην ομάδα που αγαπάω αλλά ήταν η μοναδική λύση που μπορούσε να γίνει στην ομάδα των Τρικάλων. Δεν υπήρχε άλλη λύση. Έχει την οικονομική ευχέρεια, έχει την τρέλα σαν πρόεδρος να ανεβάσει την ομάδα παραπάνω. Αντισταθμίζονται τα πράγματα. Εγώ στεναχωρήθηκα που έφυγα από την ομάδα της καρδιάς μου αλλά δεν ταίριαζε η φιλοσοφία. Μπορεί κάποια στιγμή να αλλάξει… εγώ δεν αλλάζω, είμαι 23 χρόνια προπονητής. Δεν άλλαξα τόσα χρόνια. Αν αλλάξει ο Γιαλιάς σαν φιλοσοφία, σαν πνεύμα ίσως κάποτε να ξανά συνεργαστούμε. Όπως σκεφτόταν δεν υπάρχει περίπτωση να έχουμε επαφή. Δεν παύει όμως να είναι η ιδανική λύση για τα Τρίκαλα. Και πρέπει να τον στηρίξει ο κόσμος γιατί έχει και την τρέλα και την διάθεση να ανεβάσει τα Τρίκαλα ψηλά.»

Αυτός είναι ο Γρεβενιώτης προπονητής ποδοσφαίρου Γιώργος Βαζάκας, που, αν και ήταν παιδί φτωχής οικογένειας, με το πείσμα του υπήρξε άριστος μαθητής και πέρασε στη Νομική Σχολή (!), αλλά τον κέρδισε η μεγάλη του αγάπη: το ποδόσφαιρο.

Σημείωση: Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ παίζει σήμερα Κυριακή με τον Εργοτέλη, και στη συνέχεια με την ΠΑΝΑΧΑΙΚΗ, τον ΑΡΗ, την ΔΟΞΑ ΔΡΑΜΑΣ και αμέσως μετά τον ΟΦΗ. Επειδή είμαι φίλαθλος και όχι οπαδός με παρωπίδες, όποια και αν είναι η βαθμολογική «συγκομιδή» στα παιχνίδια αυτά θα έχω τα ίδια συναισθήματα για την ομάδα και φυσικά για το Γιώργο Βαζάκα, τους συνεργάτες και τους παίκτες του.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας "Πρωινός Τύπος". (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr).

[2] Αφού υπήρξε προπονητής στην ομάδα και την ποδοσφαιρική χρονιά 1997-98.

[3] http://karditsasportiva.gr, 7/8/2017.

[4] Έχει τριπλασιαστεί σε σχέση με το κοντινό παρελθόν και είμαι βέβαιος ότι θα αυξηθεί και άλλο, καθώς βλέπει προπονητή, συνεργάτες και παίκτες να το παλεύουν με περισσή αξιοπρέπεια.

[5] Το γεγονός αυτό ίσως οφείλεται και στο γεγονός ότι και ο ίδιος υπήρξε ως ποδοσφαιριστής αμυντικός.

[6] Και το ξέρω γιατί ως διαιτητής ποδοσφαίρου, άλλοτε, τον είχα «σφυρίξει» τρεις- τέσσερις φορές, αν θυμάμαι καλά. Τότε διέκρινα και πόσο έντονα, πλην κόσμια, απευθυνόταν στους διαιτητές.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; (β’ ΜΕΡΟΣ- τελευταίο)

                                                                                                      

Ψύχραιμη ματιά

 Επιμέλεια:Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                       

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία;   (β’ ΜΕΡΟΣ- τελευταίο)

 Εποχή διακοπών σε ένα ψαροχώρι: Αμερικανός επιχειρηματίας παρακολουθεί ντόπιο ψαρά να βγαίνει από τη βάρκα του με μικρή ψαριά. «Γιατί δε μένεις λίγο ακόμη στη θάλασσα, να πιάσεις περισσότερα ψάρια;» ρωτά ο επισκέπτης. «Μ΄ αρέσει να περνώ την ώρα μου με τα παιδιά μου, να παίρνω τον υπνάκο μου με τη γυναίκα μου, να παίζω κιθάρα με τους φίλους μου», απαντά ο Μεξικανός. Ο Αμερικανός δεν εντυπωσιάζεται. «Βρε κακόμοιρε! Σκέφτηκες ποτέ πως, αν δούλευες σκληρότερα, θα μπορούσες να αγοράσεις και δεύτερη βάρκα κι σιγά- σιγά ολόκληρο στόλο!». «Οπότε;», ρωτά ο ψαράς. «Δεν καταλαβαίνεις; Θα ’φευγες από αυτήν τη μιζέρια, κακόμοιρε! Θα μπορούσες να γίνεις επικεφαλής μιας μεγάλης εταιρείας, να μετακομίσεις στη Νέα Υόρκη και να μπεις στη Γουώλ Στρητ. Με την πάροδο των χρόνων θα μπορούσες να πουλήσεις τις μετοχές σου και να γίνεις πάμπλουτος». «Κι ύστερα απ’ όλα αυτά, σενιόρ;», ρωτά ο ψαράς. «Ύστερα έρχεται το καλύτερο!», απαντά ο επιχειρηματίας. «Παίρνεις σύνταξη. Μετακομίζεις σ’ ένα μεξικάνικο ψαροχώρι. Παίρνεις τον υπνάκο σου με τη γυναίκα σου και παίζεις με τα παιδιά σου...». «Ευχαριστώ, σενιόρ, για τις συμβουλές σου.», απαντά ο ψαράς απομακρυνόμενος. «Προτιμώ, όμως, να περνώ αυτές τις ευτυχισμένες στιγμές, όχι όταν θα βγω στη σύνταξη, αλλά τώρα που είμαι νέος, και ας μείνω για πάντα φτωχός!».

Είμαι βέβαιος πως πολλοί αναγνώστες του κειμένου θα διαφωνούν απόλυτα (ή εν μέρει) με τη θέση μου αυτή (ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία). Εξάλλου, οι έρευνες είναι ξεκάθαρες: πλούτος και ευτυχία συνήθως δεν πάνε μαζί. Όποιος επισκέπτεται την Ευρώπη απορεί με τα σοβαρά πρόσωπα και τα σουφρωμένα φρύδια των ανθρώπων στις πιο ευημερούσες χώρες. Στην Κούβα μαγεύεται από το γέλιο, το γλέντι και το διάχυτο έρωτα, που βλέπει σ’ αυτόν το φτωχό λαό. Κατά τη δεκαετία το ’80, ζητήθηκε από Δυτικοευρωπαίους να απαντήσουν στη «μητέρα όλων των ερωτήσεων»: είστε ευτυχισμένοι; Οι Γερμανοί, -οι πλουσιότεροι- αποδείχτηκαν οι πιο δυστυχισμένοι. Οι Ιρλανδοί και οι Πορτογάλοι-οι φτωχότεροι- φάνηκαν οι πιο ευτυχισμένοι. Το 1998 παγκόσμια έρευνα της Αgnus Reid Group κατέληξε στη διαμόρφωση ενός Δείκτη Ελπίδας ζητώντας από τους ανθρώπους να απαντήσουν πόσο αισιόδοξοι ένιωθαν για το μέλλον. Η απαισιοδοξία κυριάρχησε στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις χώρες εκατέρωθεν του Ρήνου. Στη Γερμανία (κατά κεφαλή ΑΕΠ 28.000 δολάρια τότε, 49.500 τώρα), μόλις το 18% των ερωτηθέντων έβλεπαν το μέλλον με προσμονή και στη Γαλλία (26.000 δολάρια τότε, 41.300 τώρα) το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 17%. Αντίθετα, Νότια Αφρική (3.500 δολ.) και Βραζιλία (4.400 δολ) τοποθετήθηκαν στο 42% και 64% του Δείκτη Ελπίδας.

Δεν είναι καινούριο το συμπέρασμα ότι η σχέση μεταξύ υλικής ευημερίας και συναισθηματικής ισορροπίας είναι μάλλον αντιστρόφως ανάλογη. Όταν ο Ιησούς διακήρυξε ότι «ουκ επ΄ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος», υπενθύμισε σε όλους όσοι θεωρούν τον άνθρωπο μόνο ως homo economicus τις υλιστικές παρωπίδες τους. «Πλούσιε, αναρωτήσου, αν είσαι ευτυχισμένος, και αμέσως θα βγεις από την ψευδαίσθησή σου» έγραφε ο Τζον Στιούαρτ Μιλ.

Με τη συνειδητοποίηση ότι «ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία» ζητείται πλέον ένα νέο μέτρο για την ανθρώπινη ανάπτυξη. Η σημερινή κλίμακα, ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, ταξινομεί τις χώρες με βάση το κατά κεφαλή εισόδημα, το ποσοστό γνώσης ανάγνωσης και γραφής και τον προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Αυτά τα κριτήρια- τι έκπληξη...- επέλεξαν άνθρωποι με υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα, υψηλά επίπεδα γνώσης γραφής και ανάγνωσης και υψηλό προσδοκώμενο μέσο όρο ζωής. Στο δείκτη αυτό μια χώρα με μεγάλο ποσοστό αναλφάβητων, αγροτών, ψαράδων, υλοτόμων κ.τ.λ. βαθμολογείται στην ουσία με μηδέν. Μια χώρα νευρωτικών με δύο διδακτορικά έκαστος, που ζουν ως τα 90 χρόνια τους, βαθμολογείται με άριστα.

Οι Μπακούτου, φυλή του Κογκό, ανέκαθεν θεωρούσαν τη λογική του λευκού ανθρώπου λιγάκι «παλαβή». Τον αποκαλούν «νυχτερίδα που αποφασίζει να πετάξει, αλλά δεν ξέρει που να πάει»! Αν ισχύει η ιστορία που γράψαμε στην αρχή το ίδιο πιστεύουν και πολλοί Μεξικανοί.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία;

Ψύχραιμη ματιά

 Επιμέλεια:Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία; [2]  (Α’ ΜΕΡΟΣ)

 [...] Με την ευτυχία συμβαίνει ό,τι ακριβώς και με τον Ήλιο ή το Θάνατο: δεν μπορούμε να την κοιτάξουμε κατάφατσα. Μόλις θελήσουμε να την πιάσουμε, εξαφανίζεται. Ξέρουμε πολύ καλά πότε είμαστε δυστυχείς, εκνευρισμένοι, θυμωμένοι ή θλιμμένοι, αλλά δε συνειδητοποιούμε πότε είμαστε ευτυχισμένοι, παρά μόνον όταν πια η κατάσταση αυτή αποτελεί παρελθόν. Ωστόσο, την αναζητούμε σαν να επρόκειτο για μια κρυμμένη διάσταση, μια χώρα που θέλουμε να κατακτήσουμε, την κυνηγάμε σαν ένα άγριο θήραμα. Για να πετύχουμε το σκοπό μας, καθηγητές σε σοβαρά πανεπιστήμια μελετούν το θέμα, ενώ δημιουργήθηκαν ήδη κλινικές γέλιου, καταστρώθηκαν κυβερνητικά σχέδια, επιστήμονες ανατέμνουν τον εγκέφαλο, για να εντοπίσουν τη ζώνη ευτυχίας, χάπια διατίθενται, όπως τα περίφημα Προζάκ...

Φαίνεται, τελικά, πως θεωρούμε την ευτυχία αναφαίρετο δικαίωμά μας. Όσοι, όμως, νομίζουν πως μπορούν να την αγοράσουν με το χρήμα, απατώνται, γιατί είναι πλέον σίγουρα πως η ευτυχία δεν αγοράζεται. Όχι μόνο το να κατέχεις όλο και περισσότερα υλικά αγαθά δεν προσφέρει πραγματική ικανοποίηση, αλλά επί πλέον εκείνοι που έθεσαν τον πλουτισμό ως προτεραιότητα στη ζωή τους γρήγορα αντιμετώπισαν το άγχος και την κατάθλιψη σε ασυνήθιστο βαθμό και συγχρόνως είδαν μειωμένη την αίσθηση της ευμάρειας. Το ίδιο ισχύει για εκείνους που αναζητούν, πέρα από οτιδήποτε άλλο, τη δόξα και το να γίνουν ελκυστικοί πάση θυσία. Σε ψυχολογικό μάλιστα επίπεδο φαίνεται πως δεν τα καταφέρνουν καλύτερα από εκείνους που αντί για δόξα επιδιώκουν να δημιουργήσουν στενές σχέσεις με τους άλλους, να αναπτύξουν τη δική τους ταυτότητα ή να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους.

Πράγματι, παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει πως ούτε τα έσοδα ούτε η ομορφιά έχουν σχέση με την αίσθηση της ευζωίας, αλλά ο Ρίτσαρντ Ράιαν, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ράτσεστερ, έκανε ακόμη πιο ανησυχητικές ανακαλύψεις. Σε τρεις έρευνες, που δημοσιεύτηκαν σε σημαντικά έντυπα Ψυχολογίας και που συμπληρώνονται συνεχώς, οι ερευνητές σκιαγραφούν ένα πολύ σκοτεινό πορτρέτο όσων δίνουν προτεραιότητα στους «συμβατικούς στόχους», όπως το χρήμα, τη δόξα ή την ομορφιά. Αυτά οι άνθρωποι όχι μόνο πέφτουν πιο συχνά σε κατάθλιψη από τους υπόλοιπους ανθρώπους, αλλά παρουσιάζουν και μεγαλύτερες διαταραχές συμπεριφοράς.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, η ευτυχία ύστερα από τόσες μελέτες και έρευνες; Μήπως στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή; Όλοι ψάχνουμε να βρούμε τις αιτίες του ανικανοποίητου και η ζωή μας γίνεται ένα ταξίδι σε αναζήτηση του εαυτού μας, με την πρόθεση να βρούμε στη διαδρομή την ευτυχία. Αλλά κανείς δεν ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται. Η ευτυχία είναι ένα υποπροϊόν, μια έννοια που παραμένει ανάμεσα στις γραμμές, είναι σαν μια σκιά. Με την ψυχοθεραπεία μπορούμε ίσως να βρούμε τις αιτίες του πόνου ή της κακοδαιμονίας μας και συνειδητοποιώντας τες να ξαναπάρουμε τη ζωή στα χέρια μας. Αλλά αυτό δε σημαίνει πως βρίσκουμε και την ευτυχία. Εκείνος που ισχυρίζεται πως είναι ευτυχισμένος είναι αυτός που έχει πολλές δραστηριότητες. Σ' αυτό καταλήγουν όλες οι επιστημονικές έρευνες για την ευτυχία. Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν πάντα κάποιο σκοπό στη ζωή τους.

Επομένως, «συνταγή» για την ευτυχία δεν υπάρχει. Υπάρχουν, όμως, στοιχεία  τα οποία αποκαλύπτουν ορισμένα «συστατικά» της που μπορούν να μας βοηθήσουν να την πλησιάσουμε: Ένα ποδήλατο, μια συναυλία, η οικογένειά μας, μια γνωριμία με έναν άγνωστο ή μια ευγενική πράξη είναι η αρχή για να… αισθανθούμε μέσα μας κάπως ευτυχισμένα... 

Πάντως, «ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία». Οι Μπακούτου, μια φυλή του Κογκό, είναι βέβαιο ότι το γνωρίζουν αυτό. Γι’ αυτό ανέκαθεν θεωρούσαν τη λογική του λευκού ανθρώπου λιγάκι «παλαβή».

                                    Συνεχίζεται…[3]

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Το κείμενο είναι του Βίκης Τσιώρου, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11-8-1999, διασκευασμένο από μένα.

[3] Στο επόμενό μας κείμενο, την Κυριακή 28/1.

Γιατί παρήκμασε έτσι η ενημέρωση της ιδιωτικής τηλεόρασης;

Ψύχραιμη ματιά

 Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

                                                                                 

Γιατί παρήκμασε έτσι η ενημέρωση της ιδιωτικής τηλεόρασης;

Στη δημοσιογραφία, φίλοι μου, η κάθε  είδηση ιεραρχείται με βάση τα «αστέρια» της. Κριτήριο, λοιπόν, για την  προώθησή της είναι η επικαιρότητά της (επικαιρότητα), ανάλογα με το πόσο κοντά συμβαίνει (εγγύτητα), πόσο σημαντική είναι (σπουδαιότητα) και, τέλος, πόσο ασυνήθιστο (σπανιότητα) είναι το γεγονός που παρουσιάζει. Ακόμη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε.) υπολογίζουν στην ιεράρχησή τους, αν το γεγονός που εκθέτει η είδηση αποτελεί κάποιου είδους σύγκρουση (εκρηκτικότητα), αν προκαλεί την αγωνία (εκκρεμότητα) ή το «ανθρώπινο ενδιαφέρον» (συγκίνηση) και, τέλος, αν έχει σοβαρές επιπτώσεις (συνέπειες). Η επικαιρότητα, η εγγύτητα, η σπουδαιότητα, η σπανιότητα, η εκρηκτικότητα, η εκκρεμότητα, η συγκίνηση και οι συνέπειες αποτελούν, επομένως, τα διακριτικά στοιχεία, «τα αστέρια της είδησης». Όσα περισσότερα «αστέρια» συγκεντρώνει μια είδηση τόσο πιο σπουδαία είναι.

Παρακολουθώ εδώ και καιρό τον απόλυτο ευτελισμό της ελληνικής ιδιωτικής τηλεόρασης. Πάντα ήμουν, βέβαια, καχύποπτος μαζί της. Και για την ποιότητα- προπάντων όμως για τη σκοπιμότητα- των σίριαλ όσο και για τα δελτία ειδήσεων.  Τα τελευταία, όμως, χρόνια η ενημέρωση των ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών έχει δύο γνωρίσματα: Πρώτον, είναι σχεδόν πανομοιότυπη και ως προς την επιλογή των ειδήσεων και ως προς τη σειρά προβολής τους. Δεύτερον, τείνει να γίνει και μονοθεματική, να καλύπτει δηλαδή σχεδόν όλο τον τηλεοπτικό χρόνο μια είδηση μόνο! Άλλοτε είναι η τρομολαγνεία αναφορικά με τις επιδρομές λιτότητας της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης. Άλλοτε είναι η  τρομολαγνεία αναφορικά με τους αδίστακτους κακοποιούς- ληστές που λυμαίνονται περιοχές της Αττικής…

Τις τελευταίες μέρες προκρίνεται η δολοφονία του κακοποιού- νονού της νύχτας- Βασίλη Στεφανάκου! Αυτό το θέμα- σε συνδυασμό πάντα με το μόνιμο θέμα (περικοπές στις συντάξεις), άντε και την πιθανή ονοματοδοσία των Σκοπίων- μονοπωλεί τα δελτία ειδήσεων της ιδιωτικής τηλεόρασης. Ανοίγει κάποιος την τηλεόραση να δει το δελτίο ειδήσεων των 8 και βλέπει πρώτη είδηση τη δολοφονία του Στεφανάκου! Τα πρώτα δεκαπέντε λεπτά (από τα συνολικά 60, δηλαδή το ένα τέταρτο του τηλεοπτικού δελτίου) σε όλα τα ιδιωτικά κανάλια παρακαλώ ασχολούνται με τη συγκεκριμένη υπόθεση. «Σοβαρά» ερωτήματα τίθενται στο τηλεοπτικό κοινό: «Ποιος- άλλος- ‘νονός’ σκότωσε το ‘νονό’ Στεφανάκο; Είχε ο δολοφόνος το καλάσνικοφ σε θήκη κιθάρας ή μέσα στο μπουφάν του; Ποιο ήταν το μοιραίο λάθος του Στεφανάκου που του στοίχισε τη ζωή και άλλα τέτοια «ζητήματα». Υπόψη μιλάμε για άνθρωπο που θεωρούταν από πολλούς αστυνομικούς ως το αφεντικό της τρίτης γενιάς της εγχώριας μαφίας! Ήταν στη λίστα με 44 εντάλματα σύλληψης για εκβιασμούς και άλλα αδικήματα. Είχε απασχολήσει κατά καιρούς τις διωκτικές αρχές για περισσότερες από 10 εγκληματικές ενέργειες που αφορούν ηθική αυτουργία σε δολοφονίες, τη δολοφονία συνεργατών του, αλλά και για τη στενή συνεργασία του με επίορκους αστυνομικούς!

Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί παρήκμασε έτσι η ενημέρωση της τηλεόρασης; Όλες οι έρευνες που βασίζονται στα στοιχεία των μετρήσεων τηλεθέασης φανερώνουν αποστροφή, εγκατάλειψη και αποχή τεράστιας μερίδας του κοινού από την τηλεοπτική ενημέρωση (πριν από 5-10 χρόνια είχε πολλαπλάσιο κοινό) και από την άλλη περιορισμένη έως μηδαμινή παρακολούθηση τής επικαιρότητας από το νεαρό και μεσήλικο κοινό.

Η τηλεόραση, λοιπόν, δεν είναι υπερβολή να πει κανείς πως ζει σήμερα και συντηρείται χάρις στις γερόντισσες και τους γέροντες. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες διαφημίσεις αφορούν φάρμακα για ηλικιωμένους, θερμοφόρες, παντόφλες, σόμπες και άλλα συναφή. Σε αυτή τη «γεροντοκρατία» της τηλεόρασης και ιδιαίτερα στα δελτία ειδήσεων συντέλεσε- κατά τη γνώμη μου-  κι ένας ακόμη λόγος: η καχυποψία που γέννησαν στο κοινό τα αποκαλούμενα παιχνίδια διαπλοκής καναλαρχών, τραπεζών και πολιτικών (κορυφαίο παράδειγμα οι περιπτώσεις Μπόμπολα και Ψυχάρη, οι οποίοι ουσιαστικά «κατέστρεψαν» το MEGA).

Και τώρα απόμεινε στην ιδιωτική τηλεόραση (και στις ειδήσεις της) μόνον η τρίτη ηλικία και ο … «Στεφανάκος[2]»…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Βέβαια, δεν αποτελεί λύση του προβλήματος της εγκληματικότητας ο θάνατος του κάθε «Στεφανάκου». Η ζωή είναι μοναδική, ιερή και μεγαλειώδης αξία, ακόμη και για τέτοιους ανθρώπους, οπότε δεν επιχαίρω για το συμβάν.

Υπάρχει «Ποδοσφαιρική» μεταγραφική περίοδο και στην Πολιτική;

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος ^[1]

 «Ναι, θα κατέβω με το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, αν μου γίνει πρόταση[2]», δήλωσε η πρώην  ανεξάρτητη βουλευτής- εκλεγμένη όμως με την «Ένωση Κεντρώων-  κα. Θεοδώρα Μεγαλοοικονόμου, μετά τη θετική ψήφο της στο πολυνομοσχέδιο. «Ήταν προσωπική μου απόφαση την οποία σκέφτηκα πάρα πολύ. Δεν ήθελα οι θυσίες του ελληνικού λαού να πάνε χαμένες.[3]». Το απόγευμα της ίδιας μέρας(!) ανακοίνωσε την ένταξή του στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ο μέχρι πρότινος ανεξάρτητος βουλευτής της Β' Αθηνών, Γιώργος Καρράς.  Σε δήλωση που έκανε ανακοίνωσε πως «ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα για τη διεύρυνση του χώρου του «Κινήματος Αλλαγής» από σήμερα εντάσσομαι ως συνεργαζόμενος στη Κοινοβουλευτική Ομάδα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, προκειμένου από κοινού να δημιουργήσουμε τον προοδευτικό φορέα που έχει ανάγκη η χώρα για μια εποικοδομητική πολιτική».

Υπάρχει «Ποδοσφαιρική»  μεταγραφική περίοδο και στην Πολιτική;

Ποδοσφαιρική περίοδο θυμίζει ξαφνικά το πολιτικό σκηνικό, καθώς ένας σημαντικός αριθμός βουλευτών (ανεξάρτητων και μη) φέρονται ότι «βολιδοσκοπούνται» από τα κόμματα εξουσίας να ενταχθούν στις κοινοβουλευτικές τους ομάδες, ενώ και οι ίδιοι οι «ανεξάρτητοι» βουλευτές σκέφτονται το πολιτικό (;)[4] τους μέλλον. Σύμφωνα μάλιστα με τον Τύπο[5] στην παρούσα φάση με τον ΣΥΡΙΖΑ φλερτάρουν οκτώ βουλευτές των λεγόμενων μικρών κομμάτων, ορισμένοι από τους οποίους βρίσκονται σε προχωρημένες συζητήσεις για το ενδεχόμενο προσχώρησής τους στο κυβερνών κόμμα. Άλλοι τρεις βουλευτές έχουν ήδη κλείσει με τη Νέα Δημοκρατία. Όλοι τους φέρονται να έχουν πάρει υπόσχεση ότι θα είναι υποψήφιοι στις εκλογές! Η «αιμορραγία» των μικρών κομμάτων και η έλλειψη ενός διαφορετικού πολιτικού λόγου που να δικαιολογεί την ύπαρξή τους, προβληματίζει τους βουλευτές που αναζητούν μια σίγουρη πολιτική στέγη.

Και εγώ ρωτώ, φίλοι αναγνώστες: Είναι Πολιτική αυτή; Τί να περιμένουμε οι πολίτες από τέτοια πολιτικά σχήματα και τέτοιους ανθρώπους; Παίζουν ακόμη και μέσα στη Βουλή. Παίζουν, αδιαφορώντας ουσιαστικά για το δικό μας πόνο. Με την αγωνία του γονιού που βλέπει άνεργο το παιδί του, έτοιμο να ξενιτευτεί. Του συνταξιούχου να ζήσει αξιοπρεπώς το υπόλοιπό της ζωής του. Του ανέργου οικογενειάρχη, που τον πνίγουν τα χρέη, να βρει μια δουλειά. Του υπαλλήλου που βλέπει το εισόδημα του συνεχώς να κατρακυλά και, επιπλέον, να επικρέμεται από πάνω του η «σπάθα» της απόλυσης. Παίζουν, για το δικό τους καλό, για την ικανοποίηση των δικών τους σχεδίων. Παίζουν για την «πάρτη τους» μόνο, χρησιμοποιώντας όλους εμάς ως μέσο ανάδειξης τους, στη θέση του νικητή.

Ωστόσο, κανένα σύστημα νομοθετικό ή εκτελεστικό, δεν έχει το δικαίωμα να επικαλείται την αρχή της ανεξαρτησίας, για να αποστασιοποιηθεί από το λαό. Από πουθενά δε νομιμοποιείται ηθικά να αξιολογείται εσωτερικά, ώστε να νοθεύει τα κριτήρια και τα αποτελέσματα, συγκαλύπτοντας τις αδυναμίες του, παραμένοντας στο απυρόβλητο και αποθαρρύνοντας τον εξωτερικό έλεγχο.

Οποιοδήποτε σύστημα αποκλείει την άμεση συμμετοχή των πολιτών από τη διαμόρφωση των δυναμικών του, με το κλασικό κόλπο της περιπλοκότητας και της πολυνομίας, είναι σαθρό και πρέπει με τρόπους ειρηνικούς ή ριζοσπαστικούς να επαναθεμελιωθεί εκ βαθέων. Τα συστήματα αυτά με πρόσχημα την ελευθερία τους και τη δημοκρατία γίνονται περίκλειστα, σταματούν να επικοινωνούν, να αλληλεπιδρούν προς όφελος του πολίτη[6].

Τέτοια συστήματα νομοτελειακά εξελίσσονται σε προπύργια διαφθοράς και παρακμής και αλλοιώνουν την ηθική οποιουδήποτε εργάζεται σε αυτά, καθιστώντας τον συνυπεύθυνο και υπόλογο. Στα άνομα αυτά μορφώματα δεν υπάρχουν πιόνια και αρχηγοί, που κινούν τα νήματα: Υπάρχουν μόνο ένοχοι, που αργά ή γρήγορα θα εξοβελιστούν από την κοινωνία, όσο ανεκτική ή αδιάφορη κι αν είναι. Για τον απλό λόγο πως ο ναρκισσισμός τους τα κάνει μη λειτουργικά και καρκινώματα στις προσδοκίες των πολιτών.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος». (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Λίγες ώρες μετά της έγινε πρόταση από τον ίδιο του κ. Τσίπρα!

[3] http://www.ert.gr/eidiseis/ellada, 16/1/2018

[4] Ή μήπως θα ’ταν πιο σωστό να πω το «επαγγελματικό» τους  μέλλον;

[5] Εφημ.  KONTRA NEWS, φύλλο Τετάρτης 17/1/2018.

[6]  Λέει, ο Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.