ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛ. ΓΛΩΣΣΑ (Β1, Β2, Β3 5ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

1^η Άσκηση

Να δηλώσετε τη χρονική βαθμίδα των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:

1.  Ήδη είχε φύγει από το σπίτι. →

2.  Η Καλλιόπη αγαπούσε τη γιαγιά της. →

3.  Αποφασίσαμε για το περιοδικό. →

4.  Θα μένω μαζί τους κι εγώ; →

5.  Η αδερφή μου συγυρίζει κάθε Σάββατο. →

2^η Άσκηση

Να δηλώσετε το ποιόν (χρονική διάρκεια) των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:

1.  Θα λειτουργήσει βιβλιοθήκη στο σχολείο μας. →

2.  Δούλευαν ολημερίς κι ολονυχτίς. →

3.  Θα έχουμε φύγει ως την Παρασκευή. →

4.  Συναντηθήκαμε όλοι προχθές το βράδυ. →

5.    Ο Πέτρος διαβάζει σχεδόν όλη την ημέρα. →

ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ («ΕΛΕΝΗ») – ΤΜΗΜΑ Γ3 και Γ2 (5ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

ΕΡΓΑΣΙΑ

Στίχοι 30-33

ΕΛΕΝΗ: «Όμως την ομορφιά μου τάζοντας στον Πάρη η Αφροδίτη- αν όμορφο θεωρείται ό,τι σου φέρνει τη δυστυχία-…»

Στους παραπάνω στίχους υπάρχει ουσιαστικά ένας διαχρονικός προβληματισμός που έχει ως εξής: «Όταν ένας νέος ή νέα άνθρωπος είναι πολύ όμορφος/η, αυτό το φυσικό χάρισμα είναι πάντα καλό «εφόδιο» στη ζωή ή κρύβει πολλούς κινδύνους;».

Αναπτύξτε τον προβληματισμό αυτό, λέγοντας τη γνώμη σας με παραδείγματα από την καθημερινότητα σε κείμενο 100-150 το λιγότερο λέξεων.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (ΤΜΗΜΑ Β1 και Β2 του 5ου Γυμνασιου)

ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (ΤΜΗΜΑ Β1 και Β2 του 5^ου Γυμνασίου)

Με βάση το κείμενο και ειδικότερα τα συναισθήματα  της Άννας για τον κάθε γονιό της, αναστοχαστείτε την σχέση με τους γονείς σας και αν υπάρχει κάποια αντίστοιχη "κλίση".

Σ’ αυτή τη φόρμουλα η εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια:Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Σ’ αυτή τη φόρμουλα η εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

Η εγκληματικότητα ως ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα συνοδεύει τον άνθρωπο από την εποχή της εμφάνισης του στον πλανήτη. Ο Κάιν σκότωσε τον αδελφό του Άβελ, γράφει η Βίβλος, τονίζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο και την αρχέγονη καταγωγή του φαινομένου. Καθημερινά πληροφορούμαστε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης[2] για εγκληματικές πράξεις.

Το πρόβλημα γίνεται πιο ανησυχητικό, επειδή σε τέτοιου είδους ενέργειες πρωτοστατούν όλο και περισσότεροι άνθρωποι. Η κοινωνική τάξη, το επάγγελμα, το φύλο ή η ηλικία τους δεν έχει κανένα γνώρισμα. Για του λόγου το αληθές στην πρόσφατη απαγωγή (του επιχειρηματία Μιχάλη Λεμπιδάκη), που συντάραξε το πανελλήνιο, συμμετείχαν- μεταξύ πολλών άλλων - ένας πρώην υπάλληλος του, ένας κτηνοτρόφος, ένας μεσίτης, ένας έμπορος μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, ένας ιδιοκτήτης στριπτιζάδικου και ένας γνώριμος των αστυνομικών αρχών από την απαγωγή ενός άλλου επιχειρηματία![3] Τι σχέση είχε όλος αυτός ο συρφετός που έδρασε ομαδικά; Κανείς δεν ξέρει…

Συγκρίνοντας το παρόν με το παρελθόν, διαπιστώνουμε πως δεν έχει αυξηθεί μόνο η συχνότητα αυτών των φαινομένων, αλλά έχει μεταβληθεί και η «ποιότητά» τους[4]: Το έγκλημα γίνεται όλο και περισσότερο στυγνό, απάνθρωπο, αναίτιο. Η κλοπή, για παράδειγμα, του παρελθόντος εξελίχτηκε σε ένοπλη ληστεία συνοδευόμενη πολλές φορές από ξυλοδαρμούς ή ψυχρές εκτελέσεις των θυμάτων τους. «Ποιοτική», επίσης, διαφοροποίηση είναι και η οργάνωση που παρατηρείται. Ο όρος «οργανωμένο έγκλημα», που ακούγεται συχνά στις μέρες μας, δείχνει αυτήν τη διαφοροποίηση.

Το οργανωμένο έγκλημα στις πιο επικίνδυνες μορφές του λειτουργεί σαν μια οικονομική επιχείρηση, με βασικό στόχο την απόκτηση περιουσιακών ωφελημάτων από την εγκληματική δράση που αναπτύσσεται[5]. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, οι εγκληματικές ομάδες είναι άρτια δομημένες και εμφανίζουν στην οργανωτική δομή τους κάποια ιεραρχία:

· Υπάρχουν αρχηγικά μέλη.

· Υπάρχουν ηγετικά μέλη, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την επιτήρηση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων της ομάδας.

· Υπάρχουν εξειδικευμένα μέλη για την διεκπεραίωση ειδικών και επικίνδυνων αποστολών. Τέλος,

· Υπάρχουν απλά μέλη που κάνουν τις απλές διεκπεραιώσεις (τσιλιαδόροι, μεταφορείς επιστολών κ.τ.λ.).

Πάντως, οι διαστάσεις που έχει πάρει το φαινόμενο της εγκληματικότητας, φίλοι μου, και ο ρυθμός κλιμάκωσης του απειλεί τη συνοχή της κοινωνίας. Δεν είναι μόνο οι υλικές επιπτώσεις και τα ανθρώπινα θύματα που συνεχώς αυξάνονται. Είναι κυρίως η δημιουργία φόβου και αισθημάτων ανασφάλειας και αβεβαιότητας που εισπράττει καθημερινά ο σύγχρονος πολίτης. Όμως, η ανησυχία και ο φόβος, η καχυποψία και η αβεβαιότητα φθείρουν τις ανθρώπινες σχέσεις, τις αξίες και γενικά την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η αναζήτηση λύσεων στο πρόβλημα της εγκληματικότητας περνάει κυρίως μέσα από την εξάλειψη των αιτιών. Και ως καλύτερη κίνηση θεωρώ, όπως θα ’λεγε και ο μεγάλος δάσκαλος Ευάγγελος Παπανούτσος, τον εξοπλισμό των νέων με ηθικές αξίες και ιδανικά. Αυτό πρέπει να είναι το κυρίαρχο μέλημα των φορέων κοινωνικοποίησης (Οικογένειας, Σχολείου, Κράτους, Εκκλησίας). Για να επιτευχθεί, όμως, ο εξοπλισμός των νέων με ηθικές αξίες είναι ανάγκη να αντικατασταθεί το κυρίαρχο πρότυπο της σύγχρονης κοινωνίας που είναι ο «οικονομικός- καταναλωτικός άνθρωπος». Όπως παρατηρεί ο Έριχ Φρομ «Οι σύγχρονοι  κατανα­λωτές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στη φόρμουλα: είμαι = ό,τι έχω και ό,τι καταναλώνω».

Σ’ αυτή, όμως, τη φόρμουλα δεν υπάρχουν περιθώρια για ηθικές αξίες και φραγμούς, οπότε εγκληματικότητα είναι αναπόφευκτη συνέπεια…

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος» (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Στις  μεγάλες πόλεις, μάλιστα, οι πολίτες γίνονται  πολλές φορές οι ίδιοι αυτόπτες μάρτυρες τέτοιων πράξεων.

[3] Του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου.

[4] http://sygxrono-karditsa.blogspot.gr/2011/03/blog-post_31.html

[5] Λυδάκης Εμμανουήλ, Αστυν. Α’: Το οργανωμένο έγκλημα, Έννοια, χαρακτηριστικά, αντιμετώπιση.

Ξαναρίχνω με σεβασμό το βλέμμα μου σ’ αυτούς

                                                          

                                                                              Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

  

Ξαναρίχνω με σεβασμό το βλέμμα μου σ’ αυτούς

Ξαναρίχνω[2] το βλέμμα μου με την πένα μου σ’ αυτούς! Όχι επειδή είναι σήμερα η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων[3]. Ούτε επειδή τους «έζησα» από κοντά την εποχή που ήμουν έφηβος. Ούτε γιατί τους βλέπω στο πρόσωπο της ηλικιωμένης μητέρας μου. Ούτε εν είδει μνημοσύνου για τον πατέρα μου που «έφυγε» στα 88 του (χωρίς να τον δω ποτέ καταθλιπτικό ή να παραπονιέται ότι «κάτι έχει και δεν μπορούν να το βρουν οι γιατροί»). Ούτε από υστεροβουλία, επειδή, όπως λέει ο λαός: «εκεί που ήσουν ήμουνα και εδώ που είμαι (δηλαδή στο γήρας) θα ’ρθεις».

Ξαναγυρίζω σε αυτούς, επειδή ακούγοντάς τους τόσα χρόνια[4] και μάλιστα εκείνα τα χρόνια (της εφηβικής μου ηλικίας) έμαθα και έκανα κτήμα μου τόσες λαϊκές γνώσεις που πολλές φορές στη ζωή μου με βοήθησαν. Ακολούθησα από τότε  -και δε το  άλλαξα ποτέ- το ρητό «τα παθήματα γίνονται μαθήματα, αλλά δεν είναι προτιμότερο τα παθήματα των άλλων να γίνονται μαθήματα σε μας;». Ποιος ο λόγος να «την πάθουμε» κι εμείς για να μάθουμε;

Κάπως έτσι κατάλαβα την αξία των γραμμάτων και σπούδασα. Την αξία της επίμονης προσπάθειας και συνάμα της υπομονής, για να επιτευχθεί ένας στόχος. Την αξία τα έξοδα να είναι λιγότερα από τα έσοδα και μάλιστα τα έσοδα να βγαίνουν με προσωπικό μόχθο, για να εκτιμώνται. Έμαθα, επίσης, πως όλοι και όλοι οι πραγματικοί φίλοι της ζωής μας -θα- είναι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού[5]. Και ότι μεγάλη αξία έχει ο άνθρωπος να είναι τίμιος και γλεντζές. Όχι σε κάποια καταγώγια με κραιπάλες, όπως θα με δίδασκε αργότερα ο Δάσκαλός μου Γιάννης Σελλούντος, αλλά σε πανηγύρια και δημόσιες εκδηλώσεις μαζί με τους άλλους, τους «σημαντικούς άλλους», που λέει και η Ψυχολογία: τους γονείς, την οικογένεια, τους φίλους, τους συγχωριανούς.

Αυτά και άλλα πολλά οφείλω στους ανθρώπους της Τρίτης Ηλικίας και γι’ αυτό σήμερα μιλάω γι’ αυτούς. Εύχομαι μέσα από τη καρδιά μου να έχουν δίπλα τους, αν είναι δυνατόν, τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Αν όχι, τότε φίλους συνομήλικους, για να λένε «τα δικά τους», που σε μεγάλο βαθμό οι νεότεροι δεν καταλαβαίνουν. 

 

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή στην εφημερίδα της Καρδίτσας «Πρωινός Τύπος».. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr).

[2] Για την Τρίτη Ηλικία έχω ξαναγράψει. Βλέπε Π.Τ., 29/12/2016, σελ. 3: «Οι μοναχικές- και καταθλιπτικές- μέρες της Τρίτη Ηλικίας».

[3] Η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία» εορτάζεται κάθε χρόνο την 1^η Οκτωβρίου. Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990, για να αποτίσει τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους ηλικιωμένους, αλλά και να επισημάνει τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν.

[4] Όταν διατηρούσε στο χωριό ο πατέρας μου καφενείο-ψησταριά και πολλοί από τους θαμώνες ήταν ηλικιωμένοι, που μιλούσαν με τις ώρες.

[5]  Επαναλαμβάνω: την εποχή της εφηβείας, όταν ο άνθρωπος νομίζει πως οι φίλοι του είναι δεκάδες και μάλιστα κι από τους γονείς του ακόμα. 

Η συγκεκριμένη έρευνα μόνο θλίψη προκαλεί

                                                                  Ψύχραιμη ματιά

Επιμέλεια: Βασίλης Αλεξίου, Φιλόλογος [1]

Η συγκεκριμένη έρευνα μόνο θλίψη προκαλεί

Κοιτούσα την είδηση[2] και αναρωτιόμουν; Αλήθεια σε ποιους αναγνώστες απευθύνεται; Για να μην πω: σε πολίτες ποιας χώρας απευθύνεται; Όχι, βέβαια, πως δεν ήταν σημαντική. Είχε την αξία της και για τους πολίτες- αναγνώστες της χώρας μας, αλλά … σε μια άλλη εποχή. Την εποχή πριν από την κρίση.

Και τι έλεγε η είδηση; «Νέα έρευνα[3] δείχνει πως η υπερβολική διέγερση του εγκεφάλου μπορεί να είναι αντιπαραγωγική στους χώρους εργασίας για όσους έχουν πατήσει τα 40 χρόνια της ζωής τους. Η διέγερση του εγκεφάλου είναι σημαντική σε κάθε στάδιο της ζωής, για να μπορεί να διατηρεί κανείς το μυαλό του σε καλή κατάσταση στις μεγαλύτερες ηλικίες. Όπως, η υπερβολική άσκηση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, έτσι και η υπερβολική διέγερση του εγκεφάλου μπορεί να είναι αντιπαραγωγική. Οι άνθρωποι άνω των 40 ετών δεν πρέπει να δουλεύουν πολλές ώρες (δηλαδή πάνω από 30 ώρες την εβδομάδα), καθώς έτσι μπορεί να επιταχύνουν τη γνωστική παρακμή. Τα κύρια συμπτώματά της είναι η αδυναμία συγκέντρωσης και τα προβλήματα μνήμης, τα οποία συνήθως έρχονται ως αποτέλεσμα πολλών ωρών εργασίας[...], ενώ τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα για όσους δούλευαν πάνω από 55 ώρες.».

Επαναλαμβάνω η συγκεκριμένη έρευνα δίνει πολύτιμες πληροφορίες. Όμως, στη χώρα μας η εργασιακή κατάσταση έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης σε τέτοιο βαθμό, ώστε δυστυχώς να συμβαίνουν τα αντίθετα από όσα διαπιστώνει (και συνακόλουθα προτείνει) το πόρισμα της έρευνας.

Πιο συγκεκριμένα όσοι εξασκούν κάποιο επάγγελμα- κατά βάση πνευματικό, αλλά και χειρωνακτικό θα ’λεγα, αφού και σε αυτά χρειάζεται σκέψη, έμπνευση, δεξιοτεχνία- όχι μόνο εργάζονται πολλές ώρες, αλλά και πολύ περισσότερες, για να βγάλουν τα τρέχοντα έξοδα ή και να αποταμιεύσουν, αν είναι δυνατό, και κάποια χρήματα, γιατί δεν ξέρουν αν θα έχουν και στο άμεσο μέλλον τη δουλειά τους. Και οι εργαζόμενοι αυτοί είναι στην πλειοψηφία τους πάνω από 40 ετών! Από την άλλη οι εργαζόμενοι που θα μπορούσαν να εργάζονται περισσότερες ώρες χωρίς να επιταχύνουν τη γνωστική τους παρακμή- και αυτοί είναι οι νέοι- ή δεν εργάζονται καθόλου[4], οπότε η ενεργητικότητά τους αντί να επιφέρει παραγωγικότητα πάει στράφι ή υποεργάζονται[5] λίγες ώρες την εβδομάδα, χωρίς να μπορούν να βγάλουν ούτε τα προς το ζην!

Συμπερασματικά, η συγκεκριμένη έρευνα μόνο θλίψη μπορεί να προκαλεί στους αναγνώστες. Ειδικά σε μία χώρα, όπως η δική μας, όπου υπάρχει η τάση να αυξάνονται συνεχώς τα όρια συνταξιοδότησης.

---

[1]  Ο κ. ΑΛΕΞΙΟΥ αρθρογραφεί κάθε Πέμπτη και Κυριακή. (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr). (Για τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, επικοινωνία  κ.τ.λ: vaalexiou@yahoo.gr)

[2] Πρωινός τύπος, Σάββατο  23/9/2017.

[3] Του Melbourne Institute of Applied Economics and Social Research, όπου συμμετείχαν 3.500 γυναίκες και 3.000 άνδρες ηλικίας άνω των 40 ετών.

[4] Τα ποσοστά ανεργίας των νέων (κάτω των 25 ετών) στην Ελλάδα είναι 47,9% !

[5] Το πεντάμηνο Ιανουαρίου - Μαΐου 2017 δημιουργήθηκαν στη χώρα μας  924.321 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων οι μισές (ποσοστό 50,25%) δηλαδή 464.433 θέσεις  αθροιστικά  είναι μη πλήρους ωραρίου: [μερικής (341.104 - 36,90%) και εκ περιτροπής (123.329 - 13,35%)].

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Τμήμα Β2, Β3, Β1 του 5ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

Άσκηση:  Σε καθεμία από τις παρακάτω περιόδους 

α) Να βρείτε τα υποκείμενό της   και

β) Να σημειώσετε ποια είναι η μορφή του (ουσιαστικό, αντωνυμία, ουσιαστικοποιημένο επίθετο, αριθμητικό, ουσιαστικοποιημένη μετοχή ή ολοκληρωμένη πρόταση).

1.	Η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε τις τελευταίες μέρες.
	.......................................................................................................................................
2.	Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες.
	.......................................................................................................................................
3.	Ποιος σου έστειλε αυτό το γράμμα;
	.......................................................................................................................................
4.	Οι άρρωστοι δέχτηκαν την επίσκεψη του γιατρού.
	.......................................................................................................................................
5.	Δε γίνεται να έχεις πάντα δίκιο.
	.......................................................................................................................................
6.	Απαγορεύεται να καπνίζεται μέσα στην αίθουσα.
	.......................................................................................................................................
7.	Όλα τώρα φαίνονταν στο παιδί συνηθισμένα.
	.......................................................................................................................................